آب مجـازی و ضرورت مدیریت آن
سیاوش شمسی پور مدیر کل حفاظت محیط زیست استان قزوین
کمبود آب در بخش های زیادی از کره ی زمین، مشکلات زیادی را برای تامین آب شرب سالم، تولید محصولات کشاورزی و در کل روند عمومی زندگی انسان ها به وجود آورده است. به طوری که پیش بینی می شود تا سال 2025 میلادی، 50 تا 60 درصد مردم جهان با تنش آبی و مشکلات ناشی از کم آبی مواجه شوند.  
کل مصرف آب در داخل یک کشور به تنهایی معیار درستی از برداشت واقعی آب از منابع آب جهانی نیست . ردپای اکولوژیک آب شاخصی برای تعیین میزان مصرف واقعی آب است. لذا بررسی ردپای اکولوژیک آب و شاخص های آب مجازی محصولات استراتژیک می تواند درسیاست گذاری و برنامه ریزی بهینه منابع آب مفید باشد
«آب مجــازی» مقدار آبی است که یک کالا و یا یک فرآورده کشاورزی طی فرآیند تولید مصرف می‌کند تا به مرحله تکامل برسد و مقدار آن معادل جمع کل آب مصرفی در مراحل مختلف زنجیره تولید از لحظه شروع تا پایان می‌باشد. صفت مجازی در این تعریف بدان معناست که بخش عمده آب مصرف شده طی فرآیند تولید، در محصول نهایی وجود فیزیکی ندارد، و در حقیقت بخش بسیار ناچیزی از آب مصرفی در پایان به عنوان آب واقعی در بافت محصول باقی خواهد‌ماند. نکته مهم اینکه، صفت مجازی به معنای غیر واقعی نیست، بلکه صریحا باید گفت که آب مجازی، آب کاملا واقعی است. حجم راستین آبی است که پیشتر مصرف شده‌است. شرایط اقلیمی و فرهنگی، مکان تولید، مدیریت و برنامه‌ریزی در میزان و حجم آب مجازی کالا مؤثر است و قطعاً مقدار آن در مورد یک کالا در مناطق مختلف جهان متفاوت می‌باشد.
آب آبی و آب سبز و آب خاکستری
معمولا در منابعی که سخن از آب مجازی است این دو اصطلاح نیز دیده می شود. آبهای زیرزمینی و آبهای سطحی آب آبی را تشکیل میدهند درحالیکه به رطوبت خاک در مناطق غیر اشباع آب سبز می گویند به آب آبی که در مراحل مختلف تولید یک کالا استفاده می گردد آب مجازی آبی ذخیره شده در کالا نامیده می شود. منشا آب آبی و آب سبز بارندگی است. کشاورزی دیم عمدتا از آب سبز تغذیه می کند درحالی که کشاورزی آبی از آب آبی مهارشده سیراب می شود و آب خاکستری آبی است که در فرآیند تولید آلوده می شود
توسعه دهندگان ایده آب مجازی معتقدند با صادرات و واردات کالا و محصولات، حجم زیادی آب جابجا می شود که از آن به عنوان تجارت آب مجازی نام برده می شود. در تئوری تجارت آب مجازی، به منظور کاهش فشار بر منابع آب، به کشورهای کم آب توصیه شده که به جای تولید مواد غذایی از منابع آب داخلی، به واردات مواد غذایی مبادرت ورزیده و منابع آب داخلی را برای فعالیت های تجاری پر سود اختصاص دهند. در حال حاضر، تجارت آب مجازی از لحاظ اقتصادی "نامرئی" و از لحاظ سیاسی "غیرفعال" است. بر اساس تعریف ذکر شده از آب مجازی، شرایط اقلیمی، مکان و زمان تولید، مدیریت و برنامه ریزی، فرهنگ و عادات مردم در میزان آب مجازی موثر می باشد و قطعا مقدار آن در مورد یک محصول در مناطق مختلف متفاوت خواهد بود.

آب مجازی و بهره وری آب
آب مجازی و بهره وری آب نسبت به هم رابطه معکوس دارند. طبق تعریف، بهره وری آب عبارتست از مقدار محصول تولید شده از واحد حجم آب و واحد آن معمولا کیلوگرم بر متر مکعب تعریف می شود، در حالی که آب مجازی، مقدار آب مصرف شده برای تولید مقدار معینی محصول را مورد توجه قرار می دهد و واحد آن لیتر بر کیلوگرم (یا مترمکعب بر کیلوگرم) است. به عبارت دیگر در بهره وری تاکید بر مقدار تولید از آب، و در آب مجازی برعکس، تاکید بر مقدار آب (مصرف شده) در تولید محصول می باشد. بنابراین با افزایش بهره وری آب، مقدار آب مجازی در محصول یا کالای مورد نظر کاهش خواهد یافت و برعکس.
با توجه به تشدید بحران کمبود آب در کشورهای مختلف جهان، موضوع آب مجازی بواسطه عمق مفهوم آن از اهمیت ویژه‌ای در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کلان آب در آینده برخوردار خواهد شد. افزایش رقابت بر سر آب، نیاز به غذا برای جمعیت در حال رشد و افزایش کم آبی در بسیاری از نقاط جهان، برخی از دلایل مهمی هستند تا نگاهی داشته باشیم به اینکه به چه شیوه‌ای آب را در این سیاره و کشور خود مدیریت کنیم و چگونه نیازهای بشر در نظر گرفته شود.
وابستگی انسان به آب نشان می‌دهد که نیاز آبی برای تولید غذا به‌مراتب بیشتر از نیازهای شرب است؛ 2 تا 4 لیتر آب در روز برای نیازهای بیولوژیک (آب آشامیدنی) در زنده ماندن انسان کافی است در حالی که 1000 مرتبه بیشتر برای تولید غذا آب لازم است. این دلیلی است که چرا مفهوم آب مجازی در زمانی که ما در مورد تولید غذا صحبت می‌کنیم اینقدر مهم است
انتقال آب مجازی بین کشورهای مختلف از طریق وارد یا صادر کردن محصولات و خدمات صورت می‌پذیرد. صادرات آب مجازی برای یک کشور یا ناحیه برابر با کل حجم آب مورد نیاز برای تولید اجناس صادراتی است. از طرف دیگر واردات آب مجازی یک کشور یا ناحیه برابر با حجم آب مرتبط با واردات کالا یا خدمات است..
تجارت آب مجازی
اهمیت آب مجازی در سطح دنیا به طرز گسترده‌ای افزایش یافته است. بنابراین انتقال آب مجازی نهفته در غذایی که تجارت می‌شود به‌عنوان جزئی مهم از مدیریت آب در سطح جهانی و نیز در سطح منطقه‌ای و به‌ویژه در نواحی کم آب مطرح است. با تجارت اجناس به‌ویژه غذا جریانی مجازی از آب از کشورهای صادر‌کننده کالا (غذا و اجناس ساخته شده) به کشورهایی که این کالاها را وارد می‌کنند به‌وجود می‌آید. به جای تولید این اجناس، کشورهای وارد‌کننده می‌توانند این آب را صرف اهداف دیگر کنند که تولید آنها ضروری است. کشورهای کم آب می‌توانند محصولاتی را وارد‌کنند که نیاز به مقدار زیادی آب نسبت به حالتی که در منطقه تولید می‌شوند دارند. این عمل باعث ذخیره آب واقعی شده و فشار بر منابع آبی فرو نشانده می‌شود.
در صادرات نیز حتی آن کشورهایی که کمبود شدید آب دارند (مانند اردن) کالاهای غذایی (مانند مرکبات و سبزیجات) را صادر می‌کنند. با تجارت آب مجازی بهینه‌سازی مصرف آب به‌عنوان یک کالای کمیاب در مقوله‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی ممکن می‌شود.
از سوی دیگر کشورهای پر آب می‌توانند از منابع آبی فراوان خود با تولید محصولات متمرکز بر آب برای صادرات بهره ببرند. تجارت آب مجازی بین ملت‌ها و حتی قاره‌ها می‌تواند به‌طور ایده آل به‌عنوان ابزاری برای بهبود راندمان مصرف آب جهانی، نیل به امنیت آبی در نواحی کم آب جهان و تسکین فشار بر محیط‌زیست با انتخاب بهترین مکان تولید مناسب مورد استفاده قرار گیرد.
اندازه‌گیری تجارت آب مجازی
محصولات غذایی آب را به‌عنوان بخشی از فرایند تولید مصرف می‌کنند اما میزان آب مورد نیاز در واحد تولید به مقدار زیادی به نوع محصول بستگی دارد.

لازم به ذکر است از نظر تئوری می‌توان رابطه تولید و مصرف آب را از روی تبخیر و تعرق گیاه کاملاً مشخص کرد . گفتنی است که از آنجایی که بحث آب مجازی علاوه بر محصولات زراعی در مورد فراورده‌های دامی و صنعتی نیز مطرح است لذا بایستی نگرشی جدی به وضعیت مصرف آب در بخش‌های مختلف داشته باشیم. در کشورهای با درآمد کم و متوسط مصرف آب 10درصد، 8درصد و 82 درصد به‌ترتیب در بخش‌های صنعت، شرب و کشاورزی است در حالی که در کشورهای با درآمد بالا مصرف آب 59 درصد، 11درصد و 30درصد به‌ترتیب در بخش‌های صنعت، شرب و کشاورزی است. بنابراین با بررسی وضعیت میزان پیشرفت کشورها در زمینه رشد اقتصادی و ارتباط آن، استفاده از آب برای مصارف شهری و صنعتی مشاهده می‌شود که همبستگی بالایی بین این دو وجود دارد.
نتیجه گیری:
ظهور بحث آب مجازی توانست توجه مجامع مختلف جهانی را به جریان عظیم مجازی آب که توسط تجارت مواد غذایی در جریان است جلب کند..میزان بهینه ی واردات مواد غذایی برای کشور های مختلف با توجه به برخورداری آن ها از منابع آب ،زمین های کشاورزی و سایر منابع تولید و همچنین سیاست های امنیت غذایی کشور متفاوت است.به نظر میرسد بازنگری در سیاست های مدیریت منابع آب که در آن به توسعه تجارت آب مجازی بر مبنای مزیت نسبی و همکاری همه ی بخش ها در سطح ملی و بین المللی تاکید شده باشد ضروری است تا بتوان علاوه بر تسهیل این تجارت و بالا بردن امنیت غذایی کشور های وارد کننده ، در راه تشکیل یک سیستم پایدار تامین آب و غذا در جهان کوشید.ایران در سال های اخیر یکی از وارد کنندگان بزرگ آب مجازی بوده است.مسلما در نظرگرفتن آب مجازی در برنامه ریزی های آبی این کشور در سطوح بین المللی و درون کشوری قبل از هر چیزی نیازمند انجام مطالعات اقتصادی و اجتماعی با در نظر گرفتن امنیت غذایی و کلیه ظرفیت ها و شرایط کشور می باشد .در این مرحله نیازمند های مطالعاتی در سه سطح درون کشوری ،بین المللی و مشترک تدوین و ارائه شده است.
 
1
وارونگی هوا یا وارونگی گرمایی به پدیده‌ای گفته می‌شود که در آن برخلاف حالت طبیعی با افزایش ارتفاع دما نیز زیاد می‌شود و در این شرایط درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی می‌باشد. در شهرهای بزرگ وارونگی هوا معمولاً باعث آلودگی هوا می‌شود.
کاهش درجه حرارت با افزایش ارتفاع از سطح دریا همیشه اتفاق نمی افتد یک گاهی در شرایط بخصوص درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی جو می باشد. عواملی که در ایجاد وارنگی هو موثرند به قرار زیر می باشند.
 1- وجود هوای سرد و خشک که باعث جذب تشعشع جزئی حرارت زمین می گردد. 2- آسمان صاف و بدون ابر که عمل تشعشع را سرعت می بخشد. 3- شب های طولانی که سبب می شود که طول مدت تشعشع بنفش از تابش آفتاب باشد. 4- هوای آرام و بدون باد که باعث عدم تداخل هوای سرد و گرم شود. عوامل ذکر شده بالا باعث می شود که هنگام شب تشعشع شدید شده و سطح زمین به سرعت حرارت خود را از دست بدهد و خیلی زود سرد شود. در این هنگام هوای سرد طبقه پائین جو به طرف سطح زمین حرکت می کند و بدین ترتیب سردتر از طبقه فوقانی خود می شود هوای گرم شبهای کوتاه با دو وجود ابرومه از عواملی هستند که قانع وارنگی هوا می شوند.
وارونگی هوا
نمایی از شهر شانگهای در زمستان ، که پس از وارونگی هوا دچار آلودگی شدید هوا شده است.وارونگی هوا یا وارونگی گرمایی به پدیده ای گفته میشود که در آن برخلاف حالت طبیعی با افزایش ارتفاع دما نیز زیاد میشود و در این شرایط درجه حرارت پائین جو کمتر از طبقه فوقانی میباشد. در شهرهای بزرگ وارونگی هوا معمولا باعث آلودگی هوا میشود.
عوامل ایجاد وارونگی هوا
عوامل زیر موجب میشود که هنگام شب تشعشع(از زمین) شدید شده و سطح زمین به سرعت حرارت خود را از دست دهد و خیلی زود سرد شود و وارونگی هوا پدید آید.
وجود هوای سرد و خشک که باعث جذب تشعشع جزئی حرارت زمین می گردد.
آسمان صاف و بدون ابر که عمل تشعشع را سرعت می بخشد.
هوای آرام و بدون باد که باعث عدم تداخل هوای سرد و گرم شود.
بطور طبیعی آلودگی هوا هنگامیکه هوا ساکن است و آلاینده ها در یک جا محدود شده اند، وخیم تر می شود. برخی شرایط خاص جوی می توانند منجر به آلودگی حاد هوا شوند. شرایطی که آنرا وارونگی گرمایی می نامیم، مسئول بوجود آمدن این حالت است. در بخش پایین جو، درجه حرارت همراه با افزایش ارتفاع، کاهش می یابد. گرچه نور مستقیم خورشید در ارتفاعات شدیدتر است، با این حال قله کوهها سرد است. در حالت وارونگی گرمایی، یک جبهه هوای نسبتا گرم، در بالای سطح زمین وجود دارد. یعنی اگر از سطح زمین بالا برویم، درجه حرارت تا مدتی کاهش می یابد و سپس در لایه گرمتر وارونگی الگوی عادی ، افزایش پیدا می کند و در لایه های بالاتر، مجددا از میزان آن کاسته می شود. وارونگی هوا ممکن است به چند شکل پدید آید. هوای گرمی که برفراز منطقه ای در ارتفاع بالا حرکت می کند، از فراز هوای سرد نزدیک سطح زمین ممکن است منجر به وارونگی گرمایی شود. اکثر آلاینده های هوا همچون دود اگزوز خودروها، گاز و دود صنایع و غیره، هنگامی که رها می شوند، گرمتر از هوای اطراف خود هستند و چون هوای گرم به اندازه هوای سرد متراکم نیست، گازهای آلوده گرم بالا می روند و در لایه های سرد بالاتر پخش می شوند. وقتی وارونگی گرمایی رخ می دهد، یک لایه هوای گرم روی یک لایه هوای قرار می گیرد. گازهای آلوده گرم فقط تا زمانی که به لایه هوای گرم برسند، بالا می روند. در آن نقطه، آلاینده های مزبور غلظت کمتری از هوای بالا ندارند، از اینرو صعود آنها متوقف می شود. در یک محیط بسته نزدیک سطح زمین حبس می شوند و غلظت آنها در هوای نزدیک سطح زمین مرتبا افزایش می یابد. گاهی مرز میان هوای سرد و گرم آنقدر مشخص است که می توان آنرا بصورت یک سطح صفحه ای شکل، بلای منطقه آلوده دید. پدیده وارونگی اینورژن در فصل زمستان رخ می دهد. از مراجعه حضرتعالی به این سایت متشکریم موفق و موید باشید
دوست عزیز در زمستان به علت تشکیل لایه وارونگی در طبقات جو دما از سطح زمین تا ارتفاع مزبور بر خلاف معمول افزایش می یابد . این لایه معمولا غبار آلود بوده و امکان تشکیل مه زمینی همراه با آلودگی های محلی در آن براحتی وجود دارد . در زمستان ممکن است اثر تشعشع روزانه خورشید آن قدر کافی نباشد که برگشت به حالت عادی انجام گیرد. بنابراین عمل وارونگی چندین روز به طول می انجامد. در مناطق شهری، به علت ایجاد حرارت کلی (کوره های صنعتی و خانگی) بر سطح زمین ممکن است درجه دما به علت این بی نظمی فزاینده دچار آشفتگی شود و این آشفتگی به علت وجود ساختمانها تسهیل می شود. بدین ترتیب وارونگی نسبت به زمینهای هموار عموماً در ارتفاع بالاتر صورت می گیرد. پدیده های آرامش و وارونگی از نظر آلودگی اهمیت قابل ملاحظه دارد. به طور کلی، صعود عمودی توده ای از هوا فقط در صورتی اتفاق می افتد که دمای یک توده نسبت به هوای پیرامون خود بالاتر باشد. یادآور می شود، با افزایش دمای هوا چگالی آن کاهش پیدا می کند. به یاری همین ویژگی بود که برای نخستین بار بالنها را به هوا فرستادند. مواد متصاعداز دودکشها (که می توان آنها را به بالنهای بدون روکش تشبیه کرد) نیز در صورتی که شرایط جوی عادی و باد ضعیف باشد به طور عمودی بالا می رود و سپس در اثر وزش باد ضعیف، این توده دود، حالت خمیدگی پیدا می کند که به علت پخش همزمان گسترش می یابد. با این حال در صورت برقراری وارونگی، پخش توده دود به ارتفاع نسبی دودکش ها و قشر وارونگی بستگی دارد، چنانچه در نوک دودکش ها مقدار قابل ملاحظه ای ذرات در زیر قشر گرم محاصره می شود که بالاخره با یکدیگر برخورد خواهند کرد. بنابراین توده دود اغلب به عوض متصاعد شدن پخش می شود. دراین صورت، تراکم مواد آلاینده آن قدر افزایش پیدا می کند تا واچرخه جابه جا یا منهدم می شود. به این ترتیب، اگر با دودکشهای متعدد سروکار داشته باشیم و اگر افزایش بیش از حد منابع آلاینده سطح زمین مانند خودروها را نیز به حساب آوریم، به علت این پدیده، آلودگی می تواند به میزان بالایی برسد که برای انسانها، حیوانات و نباتات خطرناک است. برعکس، اگر در میان دودکشها، دودکشی باشد که ارتفاع آن نزدیک به ارتفاع قشر وارونگی باشد، توده دود می تواند این قشر را سوراخ کند و آنچه از این دودکشها منتشر می شود، آلودگی را تشدید نمی کند. به همین دلیل، دودکشهای بسیار مرتفع مناسب تر است و در حال حاضر سعی می شود، برای نیروگاههای حرارتی پرقدرت، دودکشهای بسیار مرتفع ساخته شود. این حالت، در دره ها بیش ازجاهای دیگر است و این هوا قشری را تشکیل می دهد که نسبت به سایر نواحی هم ارتفاع ضخیم تر و پایدارتر است.
عوامل آلوده کننده هوا عبارتند از: عوامل طبیعی : فوران های شدید آتشفشان , وزش توفان , بادهای شدید و
گازها و ذراتی را وارد می‌کنند و سبب آلایش آن می‌شوند. فعالیت انسان : کارخانجات صنعتی ، کشاورزی ، شهرسازی ، وسایل گرمازا ، نیروگاهها ، وسایل نقلیه و ... از عوامل آلوده کننده هوا هستند. مواد آلوده کننده هوا به شرح زیر اند: مونوکسید کربن : گاز سمی مونوکسید کربن بطور عمده مربوط به خودروهایی است که مصرف سوخت آنها بنزین می‌باشد. این خودروها مقدار زیادی گاز CO را از طریق لوله اگزوز وارد هوا می‌کنند. دی اکسید گوگرد : عمدتا مربوط به نفت کوره نفت سیاه است که در بعضی صنایع و تاسیسات حرارت مرکزی و تولید نیرو مورد استفاده قرار می‌گیرد. اکسیدهای نیتروژن دار: بطور عمده مربوط به نفت کوره ، گازوئیل و مقدار کمتری مربوط به مصرف بنزین و نفت سفید است. هیدروکربن‌های سوخته نشده : عمدتا مربوط به خودروهایی است که بنزین مصرف می‌کنند. نفت کوره و گازوئیل در این مورد سهم کمتری دارند. ذرات ریز معلق : به طور عمده از سوختن نفت کوره حاصل می‌شود. برمید سرب : در نتیجه مصرف بنزین در موتور اتومبیل‌ها حاصل می‌شود. سایر ترکیبات سربی : بنزین خودروها اغلب دارای ماده‌ای به نام تترا اتیل سرب است، که به منظور روان کردن کار سوپاپ‌ها و بهسوزی بنزین به آن اضافه می‌شود. این ماده هنگام سوختن بنزین باعث پراکنده شدن ذره‌های جامد و معلق ترکیبات سرب در هوا می‌شود که هم سمی‌اند و هم به صورت رسوب‌های جامد وارد دستگاه تنفسی می‌شوند. گاهی در فصول سرد سال به علت پدیده وارونگی دما ، آلودگی هوا بیشتر می‌شود و بهتر است بیماران قلبی و کودکان از خانه خارج نشوند. در حالت عادی در تروپوسفر ، با افزایش ارتفاع از زمین ، دمای هوا کاهش می‌یابد و بنابراین در شرایط عادی ، هوای مجاور سطح زمین گرمتر و سبکتر از لایه‌های بالایی است و می‌تواند به راحتی به سمت بالا صعود کند و جابجا شود. اما در بعضی مواقع بخصوص در فصل زمستان وضعیت برعکس می‌شود. یعنی در قشرهای نزدیک به سطح زمین ، با افزایش ارتفاع ، دما هم افزایش می‌یابد. زیرا در این شرایط هوای سردتر و سنگین‌تر در مجاورت زمین به حالت سکون قرار گرفته است و لایه هوای گرمی در بالای آن وجود دارد. در چنین حرکت صعودی و جابجایی هوا صورت نمی‌گیرد. وارونگی دما معمولا در شب‌های آرام و بدون ابر زمستان اتفاق می‌افتد. این پدیده ممکن است در داخل یا خارج از شهرها رخ دهد. اما در شهرهای بزرگ و صنعتی مشکلات زیادی را به همراه می‌آورد.
هوا ضروریترین ماده برای ادامه حیات موجود زنده است. هر انسان به طور متوسط روزانه 16 کیلوگرم هوا مصرف می کند و این در حالی است که فقط 5/1 کیلوگرم آب و حدود 1 کیلوگرم غذا مصرف می کند. معمولا در لایه پایین جو درجه حرارت هوا با افزایش ارتفاع کاهش می یابد. بنابر این، طبیعی است که حرکت صعودی هوا به وجود می آید. ادامه مطلب ...پدیده وارونگی و اثر گلخانه ای چیست؟هوا ضروریترین ماده برای ادامه حیات موجود زنده است. هر انسان به طور متوسط روزانه 16 کیلوگرم هوا مصرف می کند و این در حالی است که فقط 5/1 کیلوگرم آب و حدود 1 کیلوگرم غذا مصرف می کند .وارونگی (
Inversion) چیست؟معمولا در لایه پایین جو درجه حرارت هوا با افزایش ارتفاع کاهش می یابد. بنابر این، طبیعی است که حرکت صعودی هوا به وجود می آید و آلودگیها را با خود به طبقات بالای جو می برد و از محل تنفس دور می کند؛ اما در بعضی از شرایط جغرافیایی خاص (مانند احاطه شدن شهری با کوهها)، لایه هوای گرم - همچون سقف شیشه ای که بالای شهر را بپوشاند باشد - هوای سرد پایین را محبوس می کند و مانع از بالا رفتن و دور شدن آلودگی از سطح شهر می شود. در این حالت، جریان هوا برعکس می شود و باعث پایداری بیشتر هوا و تراکم گازهای آلاینده تا حد بسیار خطرناک می شود که به این حالت وارونگی جوی اطلاق می شود. متأسفانه، تهران بیش از دو سوم روزهای سال (حدود 250 روز) با پدیده وارونگی جوی روبروست. این حالت بیشتر در پاییز و زمستان روی می دهد.اثر گلخانه ای چیست؟در روزی آفتابی و خنک، هوای درون گلخانه بسیار گرمتر از هوای آزاد بیرون است. این امر به سبب آن است که گلخانه مثل مجرایی یکطرفه عمل می کند. شیشه به نور خورشید اجازه می دهد که وارد شود، اما جلوی خروج بخش زیادی از حرارتی را می گیرد که سعی در خارج شدن دارد. زمین و اتمسفر اطراف آن به شکل مشابهی عمل می کند. تابش نور خورشید سطح زمین را گرم می کند، پرتو از درون جو به سمت بالا بازتابیده می شود، اما راه خروج آن با گازهای گلخانه ای سد می شود. گازهای گلخانه ای عبارت اند از: دی اکسید کربن، بخار آب، گاز متان. این پدیده به «اثر گلخانه ای» معروف است. بدون وجود این پدیده، دمای زمین سردتر خواهد بود. بشر با سوزاندن سوختهای فسیلی (مثل زغال سنگ و نفت) باعث زیاد شدن مقدار دی اکسید کربن در اتمسفر به میزان 3/0% در سال می‌شود. از آنجایی که دی اکسید کربن از گازهای گلخانه‌ای بسیار خطرناک است، دانشمندان با زیاد شدن میزان آن در جو انتظار بالا رفتن دمای زمین را دارند. در صد سال اخیر، میانگین دمای زمین در حدود 5/0 درجه سانتیگراد (1 درجه فارنهایت) افزایش پیدا کرده است. در صورتی که این افزایش در دمای زمین ادامه پیدا کند، تقریبا به طور حتم روی سطح آب دریاها تأثیر خواهد گذاشت و این رخداد ممکن است ساختار آب و هوایی زمین را تغییر دهد.پیامدها: برخی از مناطق ممکن است به طور فزاینده‌ای سردتر شوند و مناطق حاصلخیز و کشاورزی ممکن است خشک شوند و کارایی کشاورزی خود را از دست بدهند. بسیاری از کشورها در حال حاضر مشغول کم کردن میزان تولیدات گازهای گلخانه‌ای خودند، اما هیچ کس نمی‌داند که آیا همین مقدار واکنش کشورها برای جلوگیری از خطر جهانی حاصل از گرم شدن هوای زمین کافی است یا خیر؟ تابشهای خورشیدی پس از عبور از فضا به زمین و اتمسفر می رسد و قسمت بزرگی از آن در کره‌ زمین جذب می‌شود. کره زمین، پس از گرم ‌شدن، امواج گرم را به صورت تابشهای فروسرخ به فضا باز می‌‌تاباند. قسمتی از این تابشهای فروسرخ از اتمسفر عبور می کند و قسمتی دیگر را گازهای‌ گلخانه‌ای موجود در اتمسفر جذب‌ می کند و به سطح زمین بازتابانیده می‌شود.گازهای ‌گلخانه‌ای موجود در جو زمین کسری از انرژی خورشیدی رسیده به زمین را در داخل اتمسفر نگه می‌دارند و دمای زمین بر اثر این انرژی در حد مناسبی ثابت باقی می‌ماند. این عمل گازهای‌ گلخانه‌ای را «اثر گلخانه‌ای» نامیده‌اند. گفتنی است که اگر اثر ‌گلخانه‌ای در جو زمین وجود نداشت، دمای کره زمین حدود 5/15 درجه سانتیگراد نسبت به حال کمتر می‌شد و عصر یخبندان دیگری را رقم می‌زد. همچنین، در صورتی که موجودی گازهای‌ گلخانه‌ای در داخل اتمسفر زیادتر از حد متعارف شود، موازنه انرژی زمین به هم می‌خورد و انرژی بیشتری در داخل اتمسفر زمین باقی می‌ماند. انرژی بیشتر گرم شدن زمین را در پی خواهد داشت. البته، نمی توان این فرضیه را قوی دانست و باور کرد که - بر طبق قوانین فیزیک - هیچ انرژیی در طبیعت از دست نمی رود و به دیگر انرژی تبدیل می‌شود. بنابر این، نظر این است که نمی توان رابطه‌ای بین اثر گلخانه‌ای و بالا رفتن دمای کره زمین پیدا کرد
شرایط هواشناسی اثر قابل ملاحظه‌ای در مسئله آلودگی هوا دارند. پارامترهای هواشناسی تأثیر گذار بر مسئله آلودگی هوا را می‌توانیم به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم بندی کنیم. پارامترهای اولیه عبارتند از: جهت و سرعت باد ، دما ، ارتفاع آمیختگی و پارامترهای ثانویه عبارتند از بارش ، رطوبت ، تابش و دید. این پارامترها بطور قابل ملاحظه‌ای تابع عرض جغرافیایی ، فصل و توپوگرافی هستند. همانطوری که شرایط آب و هوایی بر شدت آلودگی تأثیر می‌گذارد، آلودگی هوا نیز شرایط آب و هوایی را تغییر می‌دهد. مثلا آلودگی هوا سبب کاهش دید ، افزایش فراوانی و مدت مه‌های غلیظ (fog) و کاهش تابش ورودی خورشید شود. همچنین بارندگی و رطوبت نسبی در شهرها ممکن است به ترتیب بیشتر و کمتر گردد. پراکنش و پخش در هواشناسی آلودگی هوا و کلمه Dispersion (پراکنش) و Diffusion (پخش) بسیار کاربرد دارند. Dispersion یا پراکنش به حرکت یا انتقال آلاینده‌ها بطور افقی یا قائم توسط باد اشاره می‌کند. در حالیکه Diffusion یا پخش به رقیق شدن آلاینده‌ها اشاره دارد. پراکنش در جهت قائم توسط پایداری جوی کنترل می‌شود، در حالی که پراکنش افقی با جهت باد تعیین می‌شود. Diffusion یا پخش عمدتا نتیجه‌ای از تلاطم (Turbulence) در جو می‌باشد و بستگی به تغییرپذیری ویژگیهای رژیم باد دارد. تربولانس (Turbulence) جریان تلاطمی ، جریانات بسیار نامنظم ، تقریبا تصادفی و غیر تصادفی و غیر قابل پیش بینی هستند. آنها اغلب به شدت چرخشی و دارای حرکات قابل پراکندگی و پخش شدن هستند. تلاطم عموما به طبیعت ظاهرا نامنظم (آشفته) بسیاری از جریانات شاره اشاره می‌کند که به شکل افت و خیزهای نامنظم و تقریبا تصادفی سرعت و دما در اطراف مقدار میانگین ظاهر می‌شوند. افت و خیزهای نامنظم در یک جریان متلاطم در یک نقطه معین تابع زمان و در یک زمان معین تابع مکان هستند. تلاطم بیشتر در سطح زمین (لایه سطحی) موجود است. پایداری جوی قبل از تشریح پایداری چند تعریف اساسی در اینجا عنوان می‌شود. بسته هوا به یک تکه از جو اطلاق می‌شود. فرآیند بی‌درو ، فرآیندی است که طی آن هیچگونه تبادل گرمایی با محیط انجام نمی‌شود. مثلا تغییر حجم یا فشار هوا و یا دمای آن ممکن است بدون آنکه تبادل گرمایی صورت گرفته باشد، انجام شود. بسیاری از تغییرات فشاری و دمایی در جو بی‌درو هستند، به همین دلیل هوا هادی ضعیف گرما است و آمیختگی هوا با محیط اطرافش به آرامی صورت می‌گیرد. فرآیندهای تابشی فقط تغییرات کوچک را طی زمانهای کوتاه ایجاد می‌کنند. اگر یخ بسته هوای خشک صعود یا نزول نماید، به صورت بی‌درو منبسط یا منقبض خواهد شد و بنابراین به منطقه با فشار کمتر یا بیشتر وارد می‌شود. همانطوری که بسته هوا منبسط یا منقبض می‌شود به اندازه ْc/km 8/9 یا c/km 10ْ سرد یا گرم خواهد شد. این میزان تغییر دما را Dry adiabatic laps rate یا (DALR) می‌گویند.در مورد هوای مرطوب ، اگر به میزان DALR سرد شود بایستی غیر اشباع باقی بماند. سرمایش بی‌درو هوای اشباع یا هوایی با رطوبت 100% منجر به تراکم (Condensation) رطوبت آن هوا و عاقبت ابر تشکیل خواهد شد. فرآیند تراکم مقداری گرمای نهان آزاد می‌شود و این گرما سرمایش آدیاباتیکی را جبران خواهد کرد. در نتیجه میزان سرمایش هوای اشباع کمتر از هوای غیر اشباع است. به همین دلیل (Saturated adiabatic lapse rate (SALR کمتر از DALR است. اندازه SALR بستگی به دمای هوا دارد زیرا هوای گرم قادر به نگهداری مقدار بیشتری از رطوبت نسبت به هوای سرد می‌باشد.دمای بالاتر هوای مرطوب و SALR کمتر به دلیل آزاد شدن گرمای بیشتر طی فرآیند تراکم است. مثلا SALR در مناطق استوایی 4 درجه سانتیگراد بر کیلومتر با دمای هوای حدودا 30 می‌باشد، در حالی که که در عرضهای بالاتر با دمای هوای حول و حوش 0، SALR حدود 7 بر کیلومتر می‌باشد. به دلیل آنکه جو همیشه خشک یا اشباع نیست، لپس ریت محیطی ELR) Environmental Laps (rate اغلب کمتر از DALR و SALR است. میانگین جهانی آن Global average) c/km 5.6 Cْ) می‌باشد. بعضی مواقع ELR ممکن است بیشتر یا کمتر از SALR برای بسته هوای خشک یا اشباع باشد. اختلاف بین ELR و دولپس ریت آدیاباتیکی دیگر تعیین کننده پایداری یا ناپایداری جوی است.بسته هوای غیر اشباعی با دمای 20 درجه سانتیگراد در سطح زمین به ارتفاع یک کیلومتری صعود می‌کند و دمای آن با مقدار DALR کاهش پیدا کرده و به 30 می‌رسد. اگر ELR مقدار 8 بر کیلومتر را داشته باشد، بنابراین هوای محیط در ارتفاع یک کیلومتری دارای دمای 12 درجه سانتیگراد است، بنابراین دمای بسته هوا کمتر از محیط اطرافش است. بنابراین چگالتر و سنگینتر و در نتیجه سطح زمین سقوط می‌کند. این حقیقت برای بسته هوای غیر اشباعی با دمای 4- درجه سانتیگراد صدق می‌کند و اگر از 3 کیلومتری به 2 کیلومتری نزول کند با مقدار DALR گرم شده و دمای آن در ارتفاع 2 کیلومتری بر 6 خواهد رسید و بنابراین از محیط اطرافش گرمتر و سبکتر و بنابراین صعود خواهد کرد و به مبدأ اولیه‌اش بر می‌گردد. در هر دو مورد جو را پایدار گویند و هیچ حرکت خالصی برای بسته هوا وجود نخواهد داشت. این موقعیت برای پخش قائم آلاینده‌ها مناسب نیست.
بسته هوا به ارتفاع یک کیلومتری صعود کرده و دمای 10 درجه سانتیگراد را بدست خواهد آورد و این دما بیشتر از دمای محیط (9 درجه سانتیگراد) است، بنابراین دارای چگالی کمتر از محیط اطراف سبکتر از آن و به صعود خود ادامه خواهد داد. حال اگر بسته هوا تحت اثر نیرویی از ارتفاع 3 کیلومتری با دمای 13- درجه سانتیگراد به ارتفاع 2 کیلومتری سقوط کند دمایش 3- درجه سانتیگراد و بنابراین سردتر و چگالتر از محیط اطراف خواهد بود و به سقوط خود ادامه خواهد داد. در هر دو مورد هوا ناپایدار خواهد بود و بسته هوا پیوسته از مبدأ خود دور خواهد شد و بنابراین پراکندگی قائم آلاینده‌ها را خواهیم داشت. این مثالها برای هوای اشباع نیز بکار می رود. در مورد صعود ، سرمایش با مقدار
SALR اتفاق می‌افتند و این SALR کمتر (بزرگتر از) محیط اطراف خواهد بود و بنابراین پایدار (ناپایدار) خواهد بود. حالت SALR< ELR < DALR را حالت پایداری شرطی یا ناپایداری می‌گویند، زیرا حرکت نهایی بستگی به محتوای رطوبت بسته هوای در حال صعود دارد. اما راه بهترین برای بیان مسئله پایداری با استفاده از سرعت باد ، شدت تابش (روز) و پوشش ابر در شب وجود دارد. وارونگی دما در حالت طبیعی کاهش دما با ارتفاع را داریم، یعنی ELR مثبت. حالت وارونگی حالتی است که افزایش دما با ارتفاع را داریم، یعنی ELR منفی. یعنی هوای گرم روی هوای سرد قرار می‌گیرد، که در این حالت جو به شدت پایدار است. وارونگی دما شاید بدترین حالت پراکندگی قائم آلاینده‌ها را نشان می‌دهد، زیرا تلاطم متوقف می‌شود و حرکات قائم جوی از بین می‌روند. پایه وارونگی ارتفاعی است که در آن نمایه قائم دما معکوس می‌شود و آن نقطه تغییر جهت منحنی است. پایه وارونگی ممکن است در سطح زمین قرار بگیرد (وارونگی سطح زمین) و اگر بالای سطح زمین قرار گیرد به آن Elevated orcapping inversion می‌گویند. این وارونگی مانند درپوشی برای لایه مرزی جوی عمل کرده و از پخش قائم آلاینده‌ها جلوگیری می‌کند.قله وارونگی جایی است که لپس ریت مثبت به لپس ریت منفی تبدیل می‌شود و دما با ارتفاع افت پیدا می‌کند. شدت وارونگی تفاوت دما بین قله و پایه است، در حالی که عمق آن تفاوت ارتفاع بین پایه و قله می‌باشد. انواع وارونگی وارونگی فرونشینی: این نوع وارونگی نتیجه‌ای از فرونشینی یا نزول هواست. هوای غیر اشباع باشد با میزان DALR گرم شده و در نتیجه افزایش فشار را خواهیم داشت و هوا منقبض می‌شود. پس هوای نزول کننده گرم است و دمای آن از هوای مثبت پایین خودش که از سطح زمین تأثیر می‌پذیرد، وارونگی بالاتر است. بنابراین در سطح زمین هوا سرد و در بالاتر هوا گرم می‌شود وارونگی اتفاق می‌افتد. این فرونشینی معمولا در یک منطقه گسترده در داخل آنتی سیکلونها یا پرفشارها اتفاق می‌افتد. آنتی سیکلونهای نیمه دائمی مناطق جنب حاره‌ای بر افزایش آلودگی این مناطق نظیر لوس آنجلس ، مکزیکوسیتی ، شانگهای و ژهانسبورگ تأثیر می‌گذارند.مناطق تحت تأثیر blocking Hi دوره‌های طولانی‌‌تری از وارونگی فرونشینی را تجربه می‌کنند، در نتیجه رکود هوا و توسعه وارونگی فرونشینی اتفاق می‌افتد. زیرا با این وارونگی غلظت آلاینده‌ها بالا رفته و بر کیفیت هوا و دید جوی به سرعت تأثیر می‌گذارد. به این شریط Anticylonicgloom یا تیرگی یا تاریکی واچرخندی می‌گویند. در سطح زمین هوا تیره و تار ولی در ارتفاعات آسمان آبی و صاف داریم. وارونگیهای فرونشینی ممکن است در پشت کوهستانها بخصوص در شرایط هوای زمستانی سرد و صاف طی چند روز اتفاق بیافتند.این مسئله به منجر بوجود آمدن استخر هوای سرد در دامنه رشته کوه می‌گردد. اگر شرایط جوی طوری باشد که هوا از بالای رشته کوه حرکت کند بنابراین در پشت کوه نزول کرده و گرمایش آدیاباتیکی بوجود می‌آید. نهایتا لایه‌ای از هوای گرم بر روی استخر هوای سرد واقع در دامنه رشته کوه نزول می‌کند و وارونگی ، تشکیل می‌شود و ممکن است بر کیفیت هوا تأثیر بگذارد. مانند نواحی شرقی کوهستان راکی در آمریکای شمالی ، دشتهای کانتربری در پشت کوهستان آلپ جنوبی نزدیک نیوزلند و نواحی کمربند بادفون در آلپ اروپایی.وارونگی تابشی: ناشی از سرد شدن خیلی زیاد سطح زمین می‌باشد. این نوع وارونگی معمولا در سطح زمین اتفاق می‌افتد، اما ممکن است به شکل وارونگی سطوح بالا نیز دیده شود. اگر سطح زیرین در حال سرد شدن ، یک لایه ابر یا حتی یک لایه آلودگی باشد. وارونگیهای تابشی سطح زمین بیشتر در زمان حول و حوش طلوع آفتاب طی شرایط زمستانی هوای صاف اتفاق می‌افتد. در هوای ابری گرمای خروجی به شکل تابش طول موج بلند توسط ابرها جذب شده و دوباره به سطح زمین منتشر می‌شود، که نتیجه آن گرم شدن هوای مجاور سطح زمین می‌باشد. بادها باعث مخلوط شدن هوای گرم و سرد می‌شوند و بنابراین وارونگی ضعیف خواهد شد. پدیده‌ای که وارونگی تابشی سطح زمین را همراهی می‌کند جت شبانه است. جت منطقه‌ای با سرعت باد بسیار بالاست که درست بالای وارونگی شبانه سطح زمین اتفاق می‌افتد. این منطقه پتانسیل خوبی برای پخش قائم و افقی آلاینده‌ها محسوب می‌شود. وارونگی فرارفتی این وارونگی در اثر حرکت افقی هوا فرارفت هوا اتفاق می‌افتد. این انتقال افقی جریان ، هوای گرم را به صورت قائم جابجا می‌کند (فرارفت هوای سرد). در اثر حرکت هوای گرم روی هوای سرد یا یک سطح سرد، فرارفت هوای گرم را خواهیم داشت: فرارفت هوای سرد اغلب در شرایط جبهه‌های سرد اتفاق می‌افتد زمانی که هوای سرد جایگزین هوای گرم می‌شود. جبهه مرز بین هوای سرد و گرم است. در این چنین شرایطی هوای گرم روی هوای سرد به دلیل تفاوت چگالی بالا می‌رود، در نتیجه هوای سرد در زیر هوای گرم جاری می‌شود و شیب پیدا می‌کند و یک وارونگی سطوح بالا را بوجود می‌آورد. در مورد جبهه سرد ، پایه وارونگی شدیدا صعود می‌کند و با عبور از یک محل عمق آمیختگی افزایش می‌یابد.این فرآیند در طول روز اتفاق می‌افتد، بنابراین وارونگیهای جبهه‌های سرد اغلب تدثیر کمتری بر کیفیت هوا دارند. در مورد جبهه گرم وضعیت متضاد است. جبهه گرم زمانی اتفاق می‌افتد که هوای گرم به سمت یک ناحیه حرکت می‌کند و جایگزین هوای سردتر می‌شود و در بالای هوای سرد جا می‌گیرد. بنابراین سطح جبهه‌ای در مقایسه با جبهه سرد دارای شیب کمتری است. بنابراین در این مورد پایه وارونگی به سطح زمین نزدیکتر است و بنابراین عمق آمیختگی را کاهش می‌دهد. بنابراین در زمان عبور یک جبهه گرم از منطقه کیفیت هوا ضعیف شده و با عبور آن از منطقه عمق آمیختگی افزایش و شرایط پراکندگی بهبود می‌یابد. باد باد انتقال و پخش آلاینده‌ها را در جهت افقی و قائم به عهده دارد. اگر باد بطور مداوم در یک جهت خاص بوزد، آلاینده‌ها در آن جهت انتقال می‌یابند، اما اگر جهت باد متغیر باشد مانند شرایط آرام نزدیک سطح زمین ، آلاینده‌ها در یک سطح گسترده پراکنده می‌گردند. در جایی که چند منبع آلودگی در جهت وزش باد و در یک ردیف قرار بگیرند، آلاینده‌ها در آنجا تجمع پیدا می‌کنند. بهترین محل برای ایجاد صنایع آلوده کننده در اطراف شهرها ، ناحیه پشت به باد آنهاست. مثلا برای تهران که باد غالب غربی است، محل صنایع آلوده کننده بهتر است در شرق باشد. اما حوادث ناشی از آلاینده‌های شدید زمانهایی اتفاق افتاده است که باد غالب حاکم نبوده و شرایط ناپایداری جوی نسبت به حالت طبیعی تفاوت زیادی داشته است و این شرایط الگوهای متفاوت با بادهای غالب را تولید کرده است. بنابراین نتیجه می‌گیریم که تعیین محل منابع آلاینده در جریان سوی باد در شرایط پایدار جوی صدق می‌کند و سرعت باد در سطح زمین به علت وجود شرایط اصطکاکی کاهش می‌یابد و هر چه از سطح زمین بالاتر رویم سرعت باد افزایش می یابد. 
هواشناسی جاده‌ای در سالهای اخیر پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در کاربرد هواشناسی جاده‌ای جهت ایمنی بیشتر ، صرفه اقتصادی و استفاده بهینه از جاده‌ها صورت گرفته است. مسائلی مانند پیش بینی تشکیل یخبندان بر سطح جاده‌ها ، بادهای قوی بر روی پلها ، بارندگی شدید ، کاهش دید بر اثر مه یا بارش مورد بررسی قرار گرفته‌اند و این امر منجر به رشد سریع در بهره گیری از سیستمهای دیده بانی و گزارش به موقع دیده بانیهای سطح زمین گشته است. بر اساس مطالعات صورت گرفته ، بیشترین کاربرد علمی از اندازه گیریهای هواشناسی جاده‌ای در حال حاضر ا آینده مستقیما به نگهداری جاده‌ها در زمستان مانند پیش بینی و هشدار تشکیل یخبندان در راهها ، بر می‌گردد. مهمترین موضوعاتی که در هواشناسی جاده مطرح است عبارتند از:تجهیزات هواشناسی ، که مورد نیاز اندازه گیری هواشناسی جاده‌ای می‌باشند (برقراری ایستگاه). روشهای اندازه گیری وضعیت سطح جاده تهیه تعریفی از متغیرهای هواشناسی که مورد توجه دیده‌بانیهای هواشناسی جاده‌ایی هستند. تجدید نظر نسبت به محل مناسب استقرار و معیارهای وضعیت استقرار ایستگاه. ارزیابی و نیاز به مقایسه بین پارامترهای اندازه گیری و سیستمهای اندازه گیری ویژه سیستم اطاعات هواشناسی جاده‌ایسیستم اطلاعات هواشناسی جاده‌ایی از ایستگاههای هواشناسی جاده‌ایی که نقاط مناسب در طول مسیرهای حمل و نقل نصب شده‌اند، بهره برده و این اطلاعات برای اتخاذ تصمیمهای مقتضی بکار می‌رود. ابزارهای مخصوص و برنامه‌ها و مدلهای کامپیوتری مناسب پیش بینی‌هایی را جهت برخورد با پدیده‌های مشکل ساز در شبکه حمل و نقل جاده‌ایی فراهم می‌کنند و به مسئولین فرصت می‌دهند برای مقابل با آنها آمادگی کافی داشته باشند. به عنوان مثال از یخ زدایی و تغییر مسیر دادن و ... می‌توان نام برد. در ایستگاههای هواشناسی جاده‌ایی پیشرفته اطلاعات به صورت خودکار بدون حضور دیده‌بان پخش شده و از دقت خوبی برخوردارند. شبکه‌های ارتباطی و ابزارهای کامپیوتری از راه دور این ایستگاهها را کنترل می‌کنند. وقتی که وضیت جوی و شرایط حاکم بر جاده بطور سریع در حال تغییر باشد، رانندگان در اسرع وقت از این شرایط اطلاعات پیدا کرده و رانندگی خود را با توجه به اطلاعات دریافت شده کنترل و تطبیق می‌دهند. مطالعه تجربیات سایر کشورها پروژه‌های متعددی در بسیاری از کشورها ر رابطه با ایمنی جاده و ترافیک در حال اجرا می‌باشد، به عنوان نمونه پروژه
DRIVE زیر نظر کمیسیون جاده اروپا تحت برنامه RANDO انجام می‌گردد. در این طرح عوامل جوی نظیر درجه حرارت اعماق خاک توسط ترمومتر الکتریکی مقاوم و یا ترمیستور اندازه گیری می‌گردد. همچنین اندازه گیری درجه حرارت یخبندان و پیش بینی یخزدگی بر ری سطح جاده جهت چگونگی پاشیدن نمک و نمک اندود کردن جاده بطور دقیق مدل سازی می‌گردد و نیز اندازه یر پوشش آسمان و تشعشعات در رابطه با عاملی که موجب ذوب برف یا یخ در طی روز و یخ زدگی مجدد در طول شب می‌گردد.در این کشورها شبکه ایستگاههای هواشناسی جاده‌ای در زمان ساخت بزرگ راهها نیز بصورت همکار در امور اندازه گیری و تحقیقات زیر بنای راهها شرکت دارند. در کشورهای اسکاندیناوی از دستگاههای خودکار رایانه‌ایی Qfc ، Milos بصورت هوانما در جاده‌ها جهت اعلام اخبار هواشناسی جاده‌ایی استفاده می‌گردد. در کشور روسیه سیستم خودکار اعلام خطر یخبندان و لغزندگی در جاده‌ها و کمربندیها طراحی و نصب شده است. این سیستم نظارت بر شرایط جوی در طول جاده را به عهده داشته و پیش بینی 2 تا 24 ساعته از تغییرات هوای سطح جاده را اعلام می‌نماید. در کشور استرالیا سیستم اخطار دهنده وجود مه ، یخبندان در جاده بصورت خودکار و تابلوی هوانما و اعلان وضعیت اخبار جوی جاده‌ایی نصب و کنترل جاده‌ها را در اختیار دارد. اطلاعاتی مربوط به سیستم هواشناسی جاده‌های فنلاند بارش برف و یخبندان در جاده‌ها اثرات ترافیکی آشکاری را به همراه دارد. شرایط و موقعیت جاده‌ها خصوصا از لحاظ لغزنده بودن برای رانندگان دشواری زیادی ایجاد می‌کند و در نتیجه خطرات احتمالی را نیز افزایش می دهد. به منظور کاهش خطرات ، امنیت بیشتر و ترافیک کمتر یک سیستم اطلاع رسانی و سرویس دهی جامع وگسترده در جاده های بین المللی فنلاند با علامت اختصاری (Finnra) شروع به کار کرده این مرکز به رانندگانی که قصد عبور از این جاده‌ها را دارند توصیه های جامع و لازمی را در رابطه با وضعیت هوای هر منطقه اعلام کرده و با سرویس دهی به موقع و منظم احتمال بروز خطرا را تا میزان زیادی کاهش داده است.این مرکز اطلاعات مربوط به وضعیت هواشناسی هر ناحیه ، در طول 24 ساعت آینده موقعیت سطح جاده‌ها و تغییرات جوی را بطور منظم و دقیق پیش بینی و اعلام می‌کند، این اطلاعات به رانندگان اطمینان و آگاهی بیشتری می‌دهد. همچنین پیش بینی هوای هر منطقه این امکان را به رانندگان می‌دهد تا از ضد یخ مناسب همان دما استفاده کنند. با مجهز شدن این مرکز به سیستم مانیتوری جدید اطلاعات مدیریت و ابزار مدیریت ترافیکی اطلاعات جامع و مفیدتر را به رانندگان می‌دهد. بر اساس مطالعات (Finnra) ارزش و سود دهی که از توجه و نگهداری جاده‌ها در زمستان انجام شده و همچنین در مفید بودن تشخیص و کنترل دقیق پدیده‌های جوی در جاده نشان داده که از لحاظ ایمنی اثرات بسیار مثبتی داشته است.بر اساس نتایج بدست آمده در سال 1995 میلادی که از جاده آزمایشی فنلاند در خصوص کنترل آب و هوا انجام شده است، نشان داده که این کار به خوبی از عهده کنترل و رعایت سرعت مجاز و همچنین کاهش ترافیک جاده‌ای بر آمده و بسیار مفید و مؤثر بوده است. ارزش و سرمایه گذاری که برای این سیستم انجام شده ، بسیار بالا و نیاز به سرمایه‌های هنگفتی دارد. بر اساس محاسبات انجام شده زمانی این سرمایه گذاری سود دهی خواهد داشت که از قیمت تکنولوژی جدید کاسته شود و به میزان ترافیک جاده‌ای افزوده گردد. وضعیت هواشناسی جاده‌ها و موقعیت سرویس دهی برای وسایل نقلیه سیستم اطلاع رسانی در مورد هواشناسی جاده‌های فنلاند از پیشرفت قابل توجه‌ای برخوردار است، همچنینی کمک به رانندگان در فصول سرد نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. کیفیت مطلوب در داشتن نمک برای جاده‌های برف خیز و ترافیک روان از نشانه‌های عمده و آشکار پیشرفت این جاده است. تقریبا با شروع کار جاده (RWIS) در فنلاند اشاعه اطلاعات مربوط به آب و هوا برای رانندگان بیشتر شده است. ایمنی و ترافیک روانی که امروزه در جاده‌های مذکور به چشم می‌خورد نشانه پیشرفت و گسترش شبکه اطلاع رسانی در مورد هواشناسی جاده‌ای به رانندگان است. رانندگان برای مدت زمان طولانی‌تری نیاز به کنترل چرخهای اتومبیل خود دارند و با دانستن شرایط جوی ، بسیاری از مسافرتهای غیر ضروری را در هوای نامناسب به تعویق می‌اندازند.از سال 1998 میلادی با ارائه روشهای جدید به رانندگان از طریق شبکه‌های گسترده و وسیعی مانند: ایستگاههای رادیویی محلی ، (RDS) سیستمهای رادیویی ، تله تکس ، انواع سرویس دهی تلفنی ، تعمیرگاههای محلی ، تعمیرگاههایی که موقعیت و محل آنها در اینترنت موجود است، سیستم تله سمبو و علائم و پیامهای جدید رانندگی تماما به منظور بالا بردن سطح آگاهی و ایمنی بیشتر برای رانندگان در نظر گرفته شده است.
هواشناسی سینوپتیکی پدیده‌های هواشناسی که در مقیاس سینوپتیکی رخ می‌دهد، بررسی وضعیت جوی مناطق خیلی وسیعی که حتی در بعضی حالات تمام نیمکره زمین را در بر می‌گیرد لازم و ضروری است. در این زمینه از هواشناسی بیشترین بهره گیری از نقشه‌های سینوپتیکی انجام می‌شودشبکه ایستگاههای دیده بانی برای رفع احتیاجات پیش بینی هواشناسی ، شبکه ایستگاههای دیده بانی تأسیس شده است، که قسمتهای زیادی از سطح زمین را در بر می‌گیرد. برای مطالعه وضعیت جوی در مقیاس سینوپتیکی لازم است که دیده بانیهای از ایستگاههای هواشناسی به تعداد زیاد ، بطور همزمان و در فواصل زمانی منظم دریافت شوند. این ایستگاهها ممکن است در روی خشکی بیش از 100 کیلومتر از همدیگر فاصله داشته باشند، ولی در روی اقیانوسها این فاصله به مراتب خیلی بیشتر است. با روش سینوپتیکی تنها الگوهای کلی بدست می‌آیند، ولی بیشتر الگوهایی که مورد توجه است از فواصل بین ایستگاهها به مراتب بزرگتر است. موفقیت این روش به مهارت دیده بانان در تهیه گزارشات به موقع و معرف شرایط دقیق جوی بستگی دارد. انواع نقشه‌های سینوپتیکی تنها راه پیگیری وضعیت جوی در روی مناطق بسیار وسیع از سطح کره زمین ثبت این اطلاعت در روی نقشه‌ای خلاصه می‌باشد. بعضی از عوامل وضعیت جوی را می‌توان با مقادیر عددی بیان کرد و آنها را بصورت اعداد پلات نمود. این عوامل شامل فشار ، درجه حرارت ، درجه حرارت نقطه اشباع و غیره است. برای سایر عوامل جوی نظیر ابر و انواع ریزشهای جوی علائم قراردادی بکار می‌رود. چنین نقشه‌ای برای زمان و منطقه مشخصی "نقشه سینوپتیک" نامیده می‌شود. این نقشه‌ها در سطح زمین بر مبنای دیده‌بانیهای هواشناسی دیده‌بانان در سطح زمین با استفاده از ادوات سطح زمین پایه گذاری می‌شود. توده‌های هوا معمولا نقشه‌های سینوپتیکی مناطق وسیعی مشخص می‌کند که در آنها هوا دارای خصوصیات مشابهی است. چنین جرمی از هوا سطح به سطح از نظر درجه حرارت و محتوای رطوبت در فواصل افقی زیادی یکسان است، این جرم عظیم از هوا را توده هوا می‌نامند. قسمتی از سطح کره زمین که در آن توده هوایی استقرار می‌یابد و به تدریج خصوصیات ویژه آن سطح را دریافت می‌دارد، منبع توده هوا نامیده می‌شود. جبهه‌ها در فاصله بین دو توده هوا منطقه‌ای بنام منطقه انتقال وجود دارد. در این منطقه مشخصه‌های یک توده هوا بتدریج به مشخصه‌های توده دیگر تغییر می‌یابد. این ناحیه را منطقه جبهه‌ای می‌نامند. اغلب کلمه جبهه برای توصیف چنین ناحیه‌ای بر روی نقشه‌های سینوپتیک بکار می‌رود. هیچ دو جبهه‌ای کاملا شبیه به هم نیستندکم فشارهای جبهه‌ای قطاع گرم مختلط در کم فشارها از مشخصه‌های نسبتا عادی نقشه‌های سینوپتیکی در نواحی برون حاره‌ای می‌باشد. لکن موج کم فشار ایده آل بایستی صرفا به عنوان مدل در نظر گرفته شود. در عمل هیچ دو کم فشار جبهه‌ای دقیقا مشابه یکدیگر نیستند، اگر چه اکثرا آنها دارای بعضی از خصوصیات این نوع مدل هستند. اثرات کوهستان بر روی کم فشارهای جبهه‌ای جبهه‌های همراه با کم فشارهای جبهه ای ممکن است بطور قابل ملاحظه‌ای توسط تاثیر کوهستانها تعدیل شوند. به ویژه تمایل به ضعیف شدن بادها و صافی آسمان وضعیتی است که در پشت موانع کوهستانی باعث تعدیل توده‌های هوا می‌شود. بنابراین در فصل تابستان هوا در طرف پشت کوهستان تمایل دارد گرمتر از هوای نواحی مجاور خود باشد. برعکس در فصل زمستان در همین ناحیه هوا نسبت به هوای اطراف خود سردتر است. بدین ترتیب توده‌های هوایی جدید و محلی بدین شکل بوجود می‌آیند. به هر صورت هر مانع کوهستانی بر حرکت جبهه اثر می‌گذارد. کم فشارهای بدون جبهه کم فشارهای بدون جبهه بطور اصلی بر دو نوع کم فشارهای حرارتی و کم فشارهای کوهستانی تقسیم می‌شوند. کم فشارهای حرارتی همراه با گرم شدن سطح زمین یا ناپایداری عمودی می‌باشند و حال آنکه کم فشارهای کوهستانی در پشت دامنه‌های کوهستانی تشکیل می‌شوند. لایه‌های جو نزدیک سطح زمین در معرض نامساوی گرم شدن قرار می‌گیرند، این موضوع به مقدار زیاد به توزیع نواحی خشکی و دریا مربوط می‌شود و در نتیجه نواحی گرمتر تمایل دارند جزء مناطق کم فشار باشند.
هواشناسی دینامیکی جو هرگز آرام نبوده بلکه در هر لحظه حرکت با دامنه وسیع در مقیاسات مختلف انجام می‌گیرد. حرکات جو از نظر مکان و زمان بطور پیوسته درجه بندی می‌شوند. کوچکترین و سریعترین این حرکت در مقیاس مولکولی نظیر پخش مولکولی است. از این مقیاس به بعد دامنه تا حرکات پیچکی تربولانس ، طوفانهای رعد و برق و حرکت در مقیاس کم فشارها افزایش می‌یابد. بالاخره بعد از این حرکات می‌توان عظیمترین حرکات را که در مقیاس کره‌ای اتفاق می‌افتد نام برد. باد سینوپتیکی یکی از خصوصیات مشخصه‌های حرکت سینوپتیکی تعادل تقریبی است که بین مؤلفه‌های افقی نیروی گرادیان فشار و نیروی کوریولیس در نواحی برون حاره‌ای بوجود می‌آید. تغییر فشار نسبت به فاصله بین خطوط هم فشار در روی نقشه سینوپتیکی سطح ثابت را گرادیان افقی فشار گویند. یک نقشه سینوپتیکی سطح متوسط دریا (
msl) از نوع نقشه‌های سطح ثابت بوده و در روی آن جهت گرادیان فشار از پر فشار به طرف کم فشار است. نیروی کورولیس در خط استوا برابر صفر است، ولی در قطبین زمین حداکثر می‌باشد. ممکن است نیروی کوریولیست با نیروی گرادیان فشار برابری کرده ، چنانچه حرکت افقی و به دور اصطکاک با سرعت ثابت از تعادل دو نیروی گرادیان فشار و کوریولیس بوجود آید، در اینصورت آن را حرکت ژئوستروفیک گویند. در روی نقشه‌های سطح متوسط دریا چنین حرکتی در امتداد ایزوبارهای مستقیم است. جهت حرکت در هر نیمکره مختلف بوده، اگر پشت به باد ایستاده باشید در اینصورت کم فشار در نیمکره شمالی در سمت چپ واقع می شود (در نیمکره جنوبی کم فشار در سمت راست قرار می‌گیرد.) باد گرادیان در بسیاری از حالات حرکت هوا در امتداد همفشار مستقیم اتفاق نمی‌افتد. چنانچه حرکت هوا بدون اصطکاک واقعی با سرعت ثابت باشد، در اینصورت آن را جریان گرادیان گویند. در واقع جریان گرادیان در هر نقطه بر خط همفشار مماس است. سرعت این جریان در عرض جغرافیایی معین و گرادیان فشار مشخص را سرعت باد گرادیان می نامند. در واقع ممکن است فقط در یک نقطه منفرد بر روی خط همفشار یا در طول یک مسیر طولانی جریان گرادیان وجود داشته باشد. در حالت اول جهت جریان گرادیان بر خط همفشار فقط در همان نقطه مماس است. در حالت دوم که جریان گرادیان در طول یک مسیر وجود دارد بایستی خطوط همفشار با زمان تغییر نکنند و در اینصورت گرادیان در امتداد خط همفشار جهتی دارد که همواره و در هر نقطه بر آن مماس است. تأثیر نیروی اصطکاک سطح زمین لایه‌ای که تحت تأثیر اصطکاک سطح زمین قرار می‌گیرد به لایه اصطکاک مشهور است. ضخامت این لایه متغیر است و به سرعت باد ، لابستریت دما و ناهمواریهای سطح زمین بستگی دارد. چنانچه باد اندازه گیری شده سطح زمین با مقدار ژئوستروفیک مقایسه شود دو تفاوت مهم زیر مشخص می‌شود:سرعت باد حقیقی کمتر از سرعت باد ژئوستروفیک است. باد حقیقی حطوط همفشار را از طرف پرفشار به طرف کم فشار قطع می‌کند.در داخل لایه اصطکاک سرعت باد تقلیل می‌یابد و در نتیجه نیروی کوریولیس دیگر قادر نیست با نیروی گرادیان فشار تعادل حاصل کند. در اینصورت جریان باد خطوط همفشار را قطع می‌کند. تأثیر اصطکاک با ارتفاع کاهش می‌یابد و در ارتفاع حدود یک کیلومتری از سطح زمین بیشتر و در حدود 150 متری از سطح دریا قابل اغماض می‌شود. تأثیر اصطکاک در روی دریا نیز کمتر از تأثیر آن بر روی خشکی است. بطور کلی در روی دریا سرعت باد حقیقی در حدود 3/2 سرعت باد ژئوستروفیک بوده و زاویه‌ای که جریان باد با خطوط همفشار درست می‌کند در حدود 15 درجه است. در روی خشکی سرعت باد حقیقی بین 3/1 تا 3/2 سرعت باد ژئوستروفیک است و زاویه‌ای که جریان باد خطوط همفشار درست می‌کند در حدود 25 درجه است. جریان هوا در نزدیکی سطح زمین معمولا جریان هوا در نزدیکی سطح زمین ، هر چند تغییرناپذیر ، ولی بصورت توربولانس است. این انحرافات در باد بصورت افقی و هم بطور عمودی وجود دارند. دو نوع توبولانس قابل تشخیص است:توربولانس اصطکاکی توربولانس حرارتیتوربولانس اصطکاکمی در بعضی مواقع توربولانس مکانیکی خوانده می‌شود. زیرا سطح زمین ناهموار است و این توربولانس اصطکاکی در اثر ساختمانها و درختان تشدید می‌شود. توربولانس حرارتی در اثر جریانات جابجایی عمودی و در اثر گرم شدن سطح زمین ایجاد می‌شود. این گرم شدن ممکن است در اثر تابش خورشید برر روی خشکی بوجود آید. همچنین هوایی که بطور نسبی سرد است، در اثر عبور از روی زمینهای گرمتر یا دریای گرمتر حرارت بدست آورده و گرم می‌شود. تبادل گرمات در جهت عمودی بطور تقریب بصورت مستقیم یا غیر مستقیم توسط جریانات عمودی انجام می‌شود. اغلب باد در نزدیکی سطح زمین با سایر عوامل تغییر می‌کند. در حالت کلی هوا تمایل دارد در اطراف یک مانع جریان یابد و از روی آن بالا نرود. لکن حرکت صعودی شدید در صورت وجود لابستریت درجه حرارت نسبتا قوی اتفاق می‌افتد. باد حرارتی بردار باد ممکن است با ارتفاع تغییر کند. یعنی شیر عمودی باد ممکن است بین پایین و بالای لایه‌ای از هوا بوجود آید. روشن است که علت وجود این شیر عمودی باد در روی هر مکانی به توزیع نامساوی افت متوسط دمای مجازی در لایه بستگی دارد. تفاضل برداری باد پایین از باد بالای هر لایه را "باد حرارتی" آن لایه گویند. داشتن اطلاعات بردارهای باد حرارتی در تهیه نقشه‌های ضخامت مفید است. بادهای عمودی برخی از مهمترین منابع حرکت عمودی هوا بصورت زیر است:توپوگرافی (ناهمواری زمین) جابجایی عمودی (کنوکشن) کنورژانس اعمال جبهه‌ایجریانات عمودی دارای ماهیت محلی می‌باشند و هنگامی که هوا بر روی کوهستانی جریان می‌یابد، کلا به طرف بالا جابجا می‌شود. در سطوحی که چندین بار بیشتر از ارتفاع عمودی کوهستان است این حرکت عمودی هوا ممکن است قابل ملاحظه باشد. جریانات جابجایی عمودی هوا در نتیجه گرم شدن هوا در نزدیکی سطح زمین بوجود آید. این نوع جریانات ممکن است به شکل حرکات پیچکی کوچک نامنظم که مشابه حرکات پیچکی اصطکاکی هستند ظاهر شوند و یا ممکن است این نوع جریانات در داخل حرکات پیچیکی وسیع عمودی با جریانات مشخصی و بارز رو به پایین و روبه بالا هستند بسط و توسعه یابند. کنورژانس افقی جرم هنگانی به وقوع می‌پیوندد که جریان خالص افقی ورودی هوا به طرف داخل ناحیه‌ای وجود داشته باشد. تداوم و پیوستگی کنورژانس باعث انباشته شدن هوا و در نتیجه افزایش دانسیته آن می‌شود. دیوژانس افقی جرم تأثیری متقابل کنورژانس افقی جرم دارد. در بعضی مناطق ممکن است تشکیل ابر و بارندگی در اثر حرکت صعودی ایجاد شود. برعکس در مناطقی که حرکت نزولی وجود دارد، وضعیت جوی اغلب بطور نسبی خوب است
راه های مقابله با آلودگی هوا:
از موثرترین راهکارهای کاهش آلودگی، کاهش آلودگی از مبدا است: ساخت و طراحی وسایل نقلیه موتوری که از حداقل سوخت استفاده کنند، چنانچه در کشور های پیشرفته این امر تحقق یافته و در صدد موفقیت های بیشتری نیز هستند. همانطور که می دانیم وسایل نقلیه موتوری در ایران نسبت به دیگر کشور ها از بالاترین مصرف سوخت برخوردار هستند.
تبدیل سوخت خودروها به CNG در مقابل بنزین و نیز کاهش واردات بنزین .
ارایه برنامه های آموزشی در رابطه با کاهش مصرف سوخت از طرق مختلف مانند آموزش تعمیر و نگهداری خودروها، الگوهای رانندگی و عوامل موثر بر میزان مصرف سوخت خودرو.
استفاده از رسانه ها ی همگانی (رادیو، تلویزیون، مطبوعات و... ) و فعالیت های سازمان یافته برای آموزش و افزایش دانش در باره ی تهدیدهای آلوده کننده های هوا وایجاد آگاهی از اجرای قوانین برضد تمامی آلوده کننده ها بسیار مهم و ضروری است. این رسانه ها یکی از اولین ابزارهای ما برای ایجاد تغییر به شمار می آیند.
به کودکانمان از همان سنین کودکی آموزش دهیم که استفاده از وسایط نقلیه همگانی ، دوچرخه یا پیاده طی کردن
مسافت های کوتاه به سلامت هوا کمک می کند؛
خارج کردن صنایع آلاینده از محدوده شهری؛
از رده خارج کردن خودروهای قدیمی و فرسوده با حفظ حقوق صاحبان آن ها.
استفاده از انرژی های تجدید پذیر که هم اکنون در نقاط مختلف دنیا از آن ها استفاده می شود از جمله انرژی خورشید ،باد، انرژی گرمایی اقیانوس ها ،انرژی امواج آب و انرژیجذر و مد اقیانوس ها ، بیوگاز (سوخت حاصل از تجزیه میکروبی ماده آلی در غیاب اکسیژن _ بیوگاز سوختی پاکیزه است که می شود از آن برایپخت و پز ،گرم کردن فضا و آب، روشنایی و حتی فراهم آوردن توان مکانیکی در ماشین آلات کشاورزی و ...)
درختان و گیاهان ریه زمین هستند و یک ضرورت اساسی برای بهداشت زیستی این سیاره. هرچند انسان هوا را از دی اکسید کربن پر می کند و لایه ی اوزون را با مواد شیمیایی ساخته خود نابود می کند، درختان سیستمی قوی برای تعدیل این تاثیرات ارایه می دهند. به همان اندازه که درخت جان تازه ای به جوّ می دهد، جنگل زدایی آن را نابود می سازد. از آن جا که یک درخت طی دویست سال دی اکسید کربن هوا را جذب و کربن را در چوب خود ذخیره می کند ، وقتی آن را خرد می کنیم و به صورت چوب و یا کاغذ می سوزانیم، کربن دویست ساله ی در بند خود را بصورت دی اکسید کربن آزاد می کند و در نتیجه تاثیر گلخانه ای را تشدید می کنیم. از این رو ما نیاز به کاشت درخت داریم و باید از قطع درختان خودداری کنیم، زیرا هر درخت در هرکجای دنیا گوهری است پربها. لایه ی اوزون و گازهای گلخانه ای مرز نمی شناسند، پس قطع هر درخت تاثیر جهانی برجای خواهد گذاشت.
استفاده از انرژی ها را درجای خود و به مقدار لازم برای خود مجاز بدانیم.انرژی های خانگی از قبیل :پخت و پز،روشنایی، حرارتی ،الکتریکی، مکانیکی
وارونگی هوا و شیوه های مقابله با آثار زیانبار آن
سلامت نیوز: آلودگی هوا و رسیدن آن به سطوح بحرانی پدیده‌ای نگران‌کننده است که سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد. به همین علت، جامعه جهانی در تلاش برای مبارزه با این پدیده از طریق اجرای راهکارهای بلندمدت و مقابله در موقعیت‌های فوق‌العاده است. این روزها شهر تهران همچون سال‌های گذشته با افزایش سطح آلودگی هوا مواجه شده است. این پدیده بحرانی در سال‌های اخیر در اوج تابستان و بسیاری از روزهای پاییز و زمستان پایتخت ایران را درگیر می‌کند. به همین منظور مهر در گزارشی جامع به موضوع آلودگی هوا و راهکارهای پیشگیری از آن جنبه علمی را مورد بررسی قرار می‌دهد.
آلودگی هوا یا آلودگی جوی اصطلاحی است که تمام عوامل فیزیکی، شیمیایی و زیستی را در بر می‌گیرد که ویژگی‌های طبیعی جو (اتمسفر) را تغییر می‌دهند.
مهمترین آلاینده‌های جوی
مهمترین آلاینده‌ها عبارتند از: منوکسیدکربن (‏
CO‏)، اکسید نیتروژن (‏Nox‏)، اکسید گوگرد (‏SOx‏)، هیدروکربورها (‏CxHy‏)، ذرات معلق (‏PTS‏) و ازون (‏PTS‏).‏
‏برای تمامی این مواد به استثنای هیدروکربورها یک سری مقرراتی وجود دارد که این مقررات محدودیت‌هایی را برای استانداردسازی «کیفیت هوا» ارائه می‌کنند. این محدودیت‌ها با شرایط سلامت انطباق دارند و در صورتی که شاخص‌های این مواد از سطح این استانداردها فراتر رود این آلاینده‌ها می‌توانند به شدت سلامت عمومی را در معرض خطر قرار دهند.
منابع انتشار آلاینده‌ها
خدمات حمل و نقل عمومی، نیروگاه‌های ترموالکتریک، صنایع، مصارف خانگی و کشاورزی و شیلات منابع انتشار آلاینده‌ها هستند. ‏
‏کشاورزی و شیلات مهمترین منابع انتشار منوکسیدکربن، هیدروکربورها، اکسید نیتروژن و ذرات معلق هستند درحالی که صنایع و نیروگاه‌های ترموالکتریک مسئولان اصلی انتشار دی اکسید گوگرد به شمار می‌روند. زمانی که این مواد در اتمسفر منتشر می‌شوند مواد سمی با جریان هوا به مناطق دورتر حداکثر تا فاصله هزار کیلومتر منتقل می‌شوند.
فلزات سنگین
‏ فلزات سنگین نیز از دیگر مواد سمی هستند که می‌توانند هوا را به شدت آلوده کنند. این فلزات عبارتند از: کادمیم (‏
Cd‏)، سرب (‏Pb‏) و جیوه (‏Hg‏).
پدیده وارونگی هوا
در هواشناسی، اصطلاح وارونگی گرمایی یا وارونگی هوا پدیده ویژه‌ای را نشان می‌دهد که در آن نمودار گرمایی عمودی اتمسفر یک شیب گرمایی عمودی وارونه (مثبت) نسبت به شکل عادی (منفی) پیدا می‌کند. بنابراین دمای لایه اتمسفر مرتبط با این نمودار با افزایش ارتفاع رشد می‌یاید.
به طور عادی، دمای هوا با افزایش ارتفاع کاهش می‌یاید. به طوری که شیب گرمایی عمودی به طور متوسط در هر هزار متر ارتفاع در حدود 5/6 درجه است.
این رویداد زمانی رخ می‌دهد که هوا با خاک که دمای بیشتری دارد وارد تماس شود. در این حالت، دمای هوا افزایش می‌یابد و به دلیل جریان همرفتی به ارتفاع می‌رود. زمانی که هوا گرم شد و به ارتفاع رفت، تحت یک فشار پایین‌تر قرار می‌گیرد و در نتیجه منبسط و سرد می‌شود. به این ترتیب یک شیب گرمایی منفی (کاهش دما با افزایش ارتفاع) را می‌سازد.
این درحالی است که در زمان وارونگی گرمایی، عکس این پدیده رخ می‌دهد. به طوری‌که با افزایش ارتفاع هوا گرمتر می‌شود (شیب گرمایی مثبت می‌شود).
این مسأله در ارتفاع می‌تواند به دلیل اثر نشست جوی و در خاک به دلیل اثر تابش شبانه زمین رخ دهد. شدت این پدیده می‌تواند با دمایی که حداکثر به میزان چند درجه در چند صد متر مکعب افزایش می‌یابد، چشمگیر شود.
وارونگی‌های گرمایی پایدار، آنهایی هستند که لایه‌های مختلف جو را معین می‌کنند. این وارونگی‌ها در سراسر استراستوسفر (لایه کره)، ترموسفر (گرما کره) و اگزوسفر (خارجی‌ترین لایه اتمسفر) دما به دلیل اثر جذب مستقیم پرتوهای خورشیدی با افزایش ارتفاع افزایش می‌یابد.
دلایل پدیده وارونگی
در طول روز، پرتوهای آفتاب هم به دلیل افزایش زاویه میل و هم به دلیل کاهش دوره روز (هر دو مورد در زمستان) و هم به دلیل حضور احتمالی برف که به شدت نور مستقیم خورشید را بازتابش می‌کند اغلب نمی‌توانند زمین را گرم کنند.به این ترتیب، هوایی که با زمین تماس پیدا می‌کند به سرعت سرد می‌شود و به دمای کمتر از دمای لایه‌های جویی بالاتر می‌رسد. بنابراین دما در جلگه‌ها کمتر از کوهستان می‌شود.وارونگی گرمایی یک لایه به شدت پایدار را نسبت به جریان همرفتی می‌سازد و به این ترتیب هر نوع مخلوط عمودی را محدود می‌کند.
کمبود یا نبود یک مخلوط واحد در سرماسازی، منجر به تشکیل غبارهای متراکم، مه‌های ضخیم و «مه دودهای پایدار» در لایه هوای سرد زمین به ویژه در فضاهای شهری بزرگ می‌شود.
در چنین شرایطی، آلودگی‌های جوی به شدت افزایش می‌یابد و نگرانی‌هایی را برای سلامت عمومی مردم ساکن کلان شهرها ایجاد می‌کند.
آلودگی هوا در مراکز شهری
‏بی‌شک ترافیک وسایل نقلیه موتوری و سیستم‌های گرمایشی خانگی بزرگترین عوامل آلودگی هوا در شهرها به شمار می‌روند. به خصوص، وسایل نقلیه به سبب سطح بالای انتشار مواد آلاینده آنها در محیط‌های با ترافیک سنگین نقش مرکزی در وضعیت نامناسب هوای شهرهای بزرگ ایفا می‌کنند.
به ویژه در دوره زمستان اغلب به دلیل پدیده‌های وارونگی گرمایی که موجب می‌شود هوای سرد در سطوح پایین انباشته شده و مانع رقیق شدن گازهای سمی شود ترافیک سنگین می‌تواند کیفیت هوا را به شدت در معرض خطر قرار دهد.
سطح آلودگی هوا در مراکز شهری می‌تواند هم با نوسانات فصلی و هم با نوسانات روزانه مورد بررسی قرار گیرد. برای مثال ‏
SO2‏ با گرمای ساختمان‌ها ارتباط دارد. از آنجا که حداکثر پیک سیستم‌های گرمایشی در دوره زمستان است بنابراین سطح این گاز در اتمسفر در دوره فصلی زمستان افزایش می‌یابد.
درحالی که اوزن با «مه دود فتوشیمیایی» ارتباط دارد و بنابراین تمرکز این گاز در فصل تابستان و در ساعات میانی روز به حداکثر میزان خود می‌رسد.این درحالی است که گازهای منوکسید کربن و منوکسید نیتروژن با پیک فصلی ارتباطی ندارند بلکه به تغییرات روزانه وابسته‌اند که یکی از مهمترین دلایل این تغییرات روزانه، سطح ترافیک وسایل نقلیه در ساعات مختلف روز است.
اثرات آلودگی هوا بر روی سلامت شهروندان
نتایج نامطلوب آلودگی هوا بر روی سلامت شهروندان پس از چند موردی که در نیمه اول قرن گذشته به ثبت رسیدند به شدت مورد ملاحظه قرار گرفتند. از این موارد می‌توان به آلودگی بسیار وخیم سال 1952 لندن اشاره کرد که در ادامه آن بیش از 4000 مورد مرگ و بیش از 2000 مورد بستری در بیمارستان به دلیل بیماری‌های دستگاه تنفسی به ثبت رسید.
در این آلودگی بزرگ، ذرات گرد و غبار و اکسید گوگرد مهمترین مواد آلاینده بودند، اما امروز تمرکز این مواد در جو بسیار پایین آمده است. اما این مواد همچنان می‌توانند برای سلامت جمعیت نگران‌کننده باشند.
در دو فصل تابستان و زمستان گازهایی که از اگزوز خودروها منتشر می‌شوند (منوکسیدکربن، دی‌اکسید نیتروژن، سرب، بنزن، ذرات گرد و غباری که از خودروها روی آسفالت را می‌پوشانند) همراه با آلاینده‌هایی که از رسوبات صنعتی تولید می‌شوند به شدت سلامت عمومی را به خطر می‌اندازند.
کودکان، سالمندان، بیماران قلبی، بیماران تنفسی و زنان باردار در مقولات با فاکتورهای خطر قرار می‌گیرند و بنابراین در روزهایی که سطح مواد آلاینده جوی از استاندارد بالاتر می‌رود باید از تردد در مراکز شهری خودداری کنند.
در شهرها
مشکل آلودگی باید و می‌تواند از طریق سیاست‌های درست حمل و نقل حل شود. برای مثال، با سرمایه‌گذاری‌های صحیح در بخش حمل و نقل عمومی می‌توان به طور کامل از تردد خودروهای شخصی در طول روز برای رفتن به محل کار جلوگیری کرد. از دیگر راهکارهایی که می‌توانند از آلودگی هوا در روزهای بحرانی بکاهند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1ـ اجتناب از سفرهای غیرضروری در طول روزها و ساعات پر ترافیک
2ـ انتخاب مسیرهای با حداقل سطح ترافیک به طوری که حرکت در مسیر مورد نظر روان باشد
3ـ انتخاب مسیرهایی که از میان پارک‌ها و باغ‌های عمومی عبور می‌کند و رسیدن به مقصد به صورت پیاده یا سوار بر دوچرخه
4ـ اجتناب از فعالیت‌های ورزشی (برای مثال دویدن) در مناطق با ترافیک سنگین
‏5ـ اجتناب از بردن کودکان کم سن، به ویژه پیاده یا با کالسکه در خیابان‌هایی که ترافیک سنگین است
6ـ خاموش کردن موتور خودرو و بالاکشیدن شیشه پنجره‌ها در زمانی که خیابان در اثر ترافیک سنگین مسدود شده است
7ـ اجتناب از خروج از منزل در ساعات بحرانی
(12 تا 17) به ویژه برای افراد دارای فاکتورهای خطر
رژیم غذایی
1ـ در روزهایی که سطح آلودگی هوا به مرحله بحرانی می‌رسد خوردن میوه و سبزی‌های تازه که محتوی ویتامین‌های مختلف هستند توصیه می‌شود. ویتامین‌ها با رادیکال‌های آزاد مقابله می‌کنند. مواد آلاینده قادرند سطح رادیکال‌های آزاد را افزایش دهند.
2ـ محدود کردن مصرف نمک
3ـ عادت دادن کودکان به خوردن سیر، پیاز و تره فرنگی. هرچند ممکن است بوی این مواد آزاردهنده باشد اما این سبزی‌ها محتوی میزان زیادی گوگرد هستند و بنابراین می‌توانند از موکوس (مخاط) دستگاه تنفسی محافظت کنند.
4ـ نوشیدن زیاد آب که به کلیه‌ها کمک می‌کند املاح اضافی از بدن خارج شود.
5ـ اجتناب از خرید میوه و سبزی‌های تازه از فروشندگانی که در کنار خیابان‌ها محصولات خود را به فروش می‌رسانند یا مغازه‌هایی که سبزی‌های خود را در بیرون از مغازه و در مسیر عبور خودروها می‌گذارند.
نشانه‌های آلودگی هوا
‏آلودگی جوی می‌تواند موجب سوزش چشم‌ها، گلو و ریه‌ها شود. قرمز شدن چشم‌ها، سرفه و احساس تنگی قفسه سینه از علائم شایع در زمان افزایش سطح آلودگی هوا به شمار می‌روند.
روش پکن در مقابله با آلودگی هوا‏
‏پکن از ابتدای سال 2006 با هدف کاهش آلودگی هوا در این شهر تصمیم گرفت 13 هزار تاکسی فرسوده را از رده خارج کند و به جای آنها خودروهایی را وارد سیستم تاکسیرانی کند که به استانداردهای انتشار «یوروـ 3» احترام می‌گذارند. همچنین دو هزار اتوبوس را بازنشسته کرد. درحقیقت گازهایی که از اگزوز وسایل حمل و نقل عمومی خارج می‌شوند اولین دلیل آلودگی شدید شهری هستند. در نیمه اول سال 2006 انتشار دی اکسید کربن در چین 2/4 درصد نسبت به دوره مشابه در 2005 رشد داشت. این استانداردهای جدید توانستند 30 درصد از مواد آلاینده ناشی از وسایط نقلیه موتوری را کاهش دهند.
توسعه آلودگی جوی
‏آلودگی جوی از دیدگاه رسانه‌ها و افکار عمومی همچنان یکی از خطرناکترین موضوعات هم برای محیط زیست و هم برای سلامت انسان بشمار می‌رود.
در این راستا، آژانس فضایی اروپا (اسا) بر روی ماهواره ‏
Envisat‏ یک حسگر کنترل شاخص گازهای آلاینده به نام ‏Sciamachy‏ را نصب کرد. اطلاعات جمع آوری شده توسط این حسگر نشان می‌دهد که بین سال‌های 2003 تا 2009 سطح دی‌اکسیدکربن در اتمسفر حدود دو قسمت در میلیون (‏ppm‏) افزایش داشته است.
محققان دانشگاه برمن آلمان با استفاده از این اطلاعات موفق شدند نقشه‌ای از جزئیات آلودگی جوی زمین و توزیع گازهای گلخانه‌ای در سطح جهانی را ارائه کنند.
همچنین نتایج یک تحقیق جدید در دانمارک نشان می‌دهد که آلودگی جوی حاصل از اگزوز خودروها می‌تواند منجر به بروز سکته مغزی و بیماری‌های ریوی چون برونشیت و آسم شود.
5 راهکار ضروری
‏به گزارش سلامت نیوز به نقل از مهر،‌ انجمن ریه آمریکا در گزارشی نشان داد که با ایجاد 5 تغییر اساسی در سیاستگذاری‌های دولت‌ها می‌توان هوایی را که در آن تنفس می‌کنیم پاک‌تر و سالم‌تر کرد. این 5 راهکار عبارتند از:
1ـ تمیز کردن نیروگاه‌های ترموالکتریک از کربن
2ـ تقویت مقررات کنترل اوزن هوا
3ـ تمیز کردن کشتی‌ها. کشتی‌ها و ناوهای باری و تمامی وسایط موتوری که در آب‌های دریاهای دنیا در ترددند میزان بسیار زیادی مه دود منتشر می‌کنند. این مه دودها از اکسید نیتروژن، دی‌اکسید گوگرد، دی‌اکسیدکربن و فلزات سنگین و ذرات معلق تشکیل شده‌اند.
4ـ بهبود شبکه کنترل آلودگی هوا
5ـ به کارگیری مقرارت مناسب موجود که اغلب مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. در حقیقت در اجرای بسیاری از این مقررات، تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اقتصادی جای تصمیم گیری‌های علمی را گرفته‌اند و بنابراین به مقرراتی که برپایه دستاوردهای علمی برای مقابله با آلودگی هوا تنظیم شده‌اند احترام گذاشته نمی‌شود.
بسته آب و هوایی 20ـ20ـ20
اروپا به منظور مقابله با گرمای جهانی اصطلاح «بسته آب و هوایی 20ـ20ـ20» را ارائه کرد. این بسته برای تمام کشورهای اروپایی افزایش 20 درصدی میزان اثربخشی انرژی، کاهش 20 درصدی انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش 20 درصدی میزان انرژی‌های تجدیدپذیر زیستی را تا سال 2020 پیش‌بینی می‌کند. در راستای اجرایی شدن این پروژه، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر زیستی و توسعه خودروهای الکترونیکی نه تنها منجر به کاهش گرمای جهانی می‌شوند بلکه می‌توانند شهرهایی با هوای پاک را به ارمغان آورند.
 
1
مقالات زیست محیطی
 
"محیط بانان"مردانی از جنس طبیعت
در جهان امروز به سختی میتوان تاثیر انسان را روی یک گونه بخصوص مشخص کرد اما به راحتی میتوان نقش انسان را در به انقراض کشاندن موجودات مختلف تشخیص داد.«کیفیت محیط زیست از نظر هوا، خاک، آب و دیگر مسائل تدریجا رو به تنزل گذاشته است اما از آنجایی که آلودگی آب و هوا، به گونه‌ای است که سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد و برای آنها ملموس است نسبت به آن حساسند. به همین دلیل است که در اغلب پایتخت‌ها و مراکز شهرها و استانها تابلوهایی را می‌بینیم که در معابر عمومی، میزان آلاینده‌های مضر را نشان می‌دهد. ولی این تنزل کیفیت، فقط آب، خاک و هوا را در بر نمی‌گیرد، محیط زیست دامنه بسیار گسترده‌تری دارد. یکی از شاخص‌های تنزل کیفیت محیط زیست، نابودی و کاهش سطح جنگل‌ها و بحرانی شدن وضعیت حیات‌وحش است که به موازات تنزل کیفیت محیط‌زیست رخ می‌دهد اما از آن جایی که زندگی روزمره مردم با این موارد در گیر نیست حساسیتی ایجاد نمی‌کند و در نتیجه همین بی‌توجهی و نبود آگاهی عمومی است که بخش عمده‌ای از میراث طبیعی نابود می‌شود.
امروزه انسانهای شهرنشین به دلیل دور بودن از طبیعت و محیط طبیعی، زندگی کسالت آوری را بدون آنکه از طبیعت و حیات وحش( که سرشار از زیبایی و شگفتی است)بهره ای معنوی برده باشند، در شهرها پشت سر میگذارند. مشاهده چگونگی زیستن موجودات و عادات و رفتار آنها از نزدیک می تواند تاثیر شگرفی بر سلامت جامعه از هر لحاظ داشته باشد. از طرفی حفظ حیات وحش و بستر زیست آنها تنها راهی است که می تواند ازفروپاشی تمدن بزرگ بشری جلوگیری کند، زیرا حمایت از این دو مستلزم تغییر در عادت مصرفی نوع بشر می باشد. طبیعت پیچیده است که این متعاقبا پیچیدگی زندگی را بدنبال خود دارد و پیچیدگی این هر دو، ناشی از پیچیدگی ذهن ما انسانهاست. هر چه تفکرات عمیق تر، جهان هستی نیز پیچیده تر، هر چه افکار وسیع تر مسائل مربوط به پیچیدگی طبیعت گسترده تر.
باید گفت که دلیل اصلی نابودی حیات وحش در تمامی دنیا، نبود یا کمبود محیط بان یا گارد حفاظت نیست چون آنچه که باعث کاهش و انقراض گونه های حیات وحش می شود، برخورد و ستیزی است که بین انسان و گونه های حیات وحش وجود دارد، ستیزی که جای تامل زیادی داشته و حمایت و یاری مجدانه مسئولان را می طلبد چرا که در این ستیز بیرحمانه هنوز انسان هایی از جنس طبیعت به نام " محیط بان" هستند که قلب و فکرشان و نیز همتشان بر این گماشته شده که از حق طبیعت و حیات وحش در برابر متجاوزان دفاع کنند و این در حالیست که ضعف ها و خلا های قانونی بسیاری در دفاع از این انسانهای خدوم و دلسوز وجود دارد انسان هایی که در برخی مواقع بازنده اصلی این نوع درگیری ها هستند و شمار این رخداد تاسف بار در 3دهه گذشته رو به افزایش گذاشته و تنها در این 3دهه اخیر113 محیط بان به دست متجاوزان به حیات وحش به شهادت رسیده و12 محیط بان نیزبه جرم شلیک به شکارچیان متخلف در زندان ها به سر می برند و چشم امید به تمهیدی از جانب مسئولان دارند. حال با فهم این مسائل این سوال در چراغ ذهنمان روشن می شود که چرا باید فعالان و یا دوستداران محیط زیست با هیاهو و رسانه ای کردن و پر رنگ تر از واقعیت جلوه دادن و یا گله کردن راجع به از بین رفتن چند گونه با توسط برخی از افراد محیط زیست مثل پلنگ و خرس که آن هم از روی اجبار و در مواقع ضروری وخارج از کنترل رخ داده و علت اصلی آن هم باز بدلیل ضعف توجه بعضی از مسئولان به محیط زیست می باشد ولی روی دیگر سکه را تمامی کسانی که دم از حفظ حیات وحش و خطر انقراض آن میزنند به دست فراموشی سپرده و با بی توجهی، ظلم بزرگی که شکارچیان و متجاوزان غیرقانونی هر روز به طبیعت می زنند را کم رنگ جلوه داده و اهمیتی برای این انسانها که از جانشان برای حفظ جان حیات وحش میگذارند و با سختی های معیشتی و کمبود شدید تجهیزات مواجه اند و چشم امید به توجه هر چه بیشتر مسئولان دارند، قائل نیستند.
و اما در ادامه اشاره ای به وضعیت زیستگاه های حائز اهمیت استان عزیز و شکوهمند قزوین داشته باشیم، استانی که از لحاظ فرهنگی، تاریخی و هنری زادگاه و پرورش دهنده بزرگان تاریخ سازی در عرصه های مذکور بوده است و از لحاظ نعمات خدادادی و طبیعت بی نظیر نیز حائز اهمیت و تا حدودی هم ناشناخته می باشد و درطی سالیان گذشته تلاشهای زیادی توسط افراد دلسوز محیط زیست، در راستای ارتقاء و بالا بردن سطح حفاظتی مناطق و عرصه های این استان صورت گرفته، اما در مقابل افرادی به ظاهر دلسوز محیط زیست ولی ناآشنا با اقتصاد واقعی جامعه مخصوصا اقتصاد محیط زیستی، دیدگاهی مبنی بر عدم توجه به حفظ ارزشهای زیستی و استفاده بهینه، معقول و منطقی و پایدار از این عرصه ها داشته و از ا  
"محیط بانان"مردانی از جنس طبیعت
در جهان امروز به سختی میتوان تاثیر انسان را روی یک گونه بخصوص مشخص کرد اما به راحتی میتوان نقش انسان را در به انقراض کشاندن موجودات مختلف تشخیص داد.«کیفیت محیط زیست از نظر هوا، خاک، آب و دیگر مسائل تدریجا رو به تنزل گذاشته است اما از آنجایی که آلودگی آب و هوا، به گونه‌ای است که سلامت شهروندان را به خطر می‌اندازد و برای آنها ملموس است نسبت به آن حساسند. به همین دلیل است که در اغلب پایتخت‌ها و مراکز شهرها و استانها تابلوهایی را می‌بینیم که در معابر عمومی، میزان آلاینده‌های مضر را نشان می‌دهد. ولی این تنزل کیفیت، فقط آب، خاک و هوا را در بر نمی‌گیرد، محیط زیست دامنه بسیار گسترده‌تری دارد. یکی از شاخص‌های تنزل کیفیت محیط زیست، نابودی و کاهش سطح جنگل‌ها و بحرانی شدن وضعیت حیات‌وحش است که به موازات تنزل کیفیت محیط‌زیست رخ می‌دهد اما از آن جایی که زندگی روزمره مردم با این موارد در گیر نیست حساسیتی ایجاد نمی‌کند و در نتیجه همین بی‌توجهی و نبود آگاهی عمومی است که بخش عمده‌ای از میراث طبیعی نابود می‌شود.
امروزه انسانهای شهرنشین به دلیل دور بودن از طبیعت و محیط طبیعی، زندگی کسالت آوری را بدون آنکه از طبیعت و حیات وحش( که سرشار از زیبایی و شگفتی است)بهره ای معنوی برده باشند، در شهرها پشت سر میگذارند. مشاهده چگونگی زیستن موجودات و عادات و رفتار آنها از نزدیک می تواند تاثیر شگرفی بر سلامت جامعه از هر لحاظ داشته باشد. از طرفی حفظ حیات وحش و بستر زیست آنها تنها راهی است که می تواند ازفروپاشی تمدن بزرگ بشری جلوگیری کند، زیرا حمایت از این دو مستلزم تغییر در عادت مصرفی نوع بشر می باشد. طبیعت پیچیده است که این متعاقبا پیچیدگی زندگی را بدنبال خود دارد و پیچیدگی این هر دو، ناشی از پیچیدگی ذهن ما انسانهاست. هر چه تفکرات عمیق تر، جهان هستی نیز پیچیده تر، هر چه افکار وسیع تر مسائل مربوط به پیچیدگی طبیعت گسترده تر.
باید گفت که دلیل اصلی نابودی حیات وحش در تمامی دنیا، نبود یا کمبود محیط بان یا گارد حفاظت نیست چون آنچه که باعث کاهش و انقراض گونه های حیات وحش می شود، برخورد و ستیزی است که بین انسان و گونه های حیات وحش وجود دارد، ستیزی که جای تامل زیادی داشته و حمایت و یاری مجدانه مسئولان را می طلبد چرا که در این ستیز بیرحمانه هنوز انسان هایی از جنس طبیعت به نام " محیط بان" هستند که قلب و فکرشان و نیز همتشان بر این گماشته شده که از حق طبیعت و حیات وحش در برابر متجاوزان دفاع کنند و این در حالیست که ضعف ها و خلا های قانونی بسیاری در دفاع از این انسانهای خدوم و دلسوز وجود دارد انسان هایی که در برخی مواقع بازنده اصلی این نوع درگیری ها هستند و شمار این رخداد تاسف بار در 3دهه گذشته رو به افزایش گذاشته و تنها در این 3دهه اخیر113 محیط بان به دست متجاوزان به حیات وحش به شهادت رسیده و12 محیط بان نیزبه جرم شلیک به شکارچیان متخلف در زندان ها به سر می برند و چشم امید به تمهیدی از جانب مسئولان دارند. حال با فهم این مسائل این سوال در چراغ ذهنمان روشن می شود که چرا باید فعالان و یا دوستداران محیط زیست با هیاهو و رسانه ای کردن و پر رنگ تر از واقعیت جلوه دادن و یا گله کردن راجع به از بین رفتن چند گونه با توسط برخی از افراد محیط زیست مثل پلنگ و خرس که آن هم از روی اجبار و در مواقع ضروری وخارج از کنترل رخ داده و علت اصلی آن هم باز بدلیل ضعف توجه بعضی از مسئولان به محیط زیست می باشد ولی روی دیگر سکه را تمامی کسانی که دم از حفظ حیات وحش و خطر انقراض آن میزنند به دست فراموشی سپرده و با بی توجهی، ظلم بزرگی که شکارچیان و متجاوزان غیرقانونی هر روز به طبیعت می زنند را کم رنگ جلوه داده و اهمیتی برای این انسانها که از جانشان برای حفظ جان حیات وحش میگذارند و با سختی های معیشتی و کمبود شدید تجهیزات مواجه اند و چشم امید به توجه هر چه بیشتر مسئولان دارند، قائل نیستند.
و اما در ادامه اشاره ای به وضعیت زیستگاه های حائز اهمیت استان عزیز و شکوهمند قزوین داشته باشیم، استانی که از لحاظ فرهنگی، تاریخی و هنری زادگاه و پرورش دهنده بزرگان تاریخ سازی در عرصه های مذکور بوده است و از لحاظ نعمات خدادادی و طبیعت بی نظیر نیز حائز اهمیت و تا حدودی هم ناشناخته می باشد و درطی سالیان گذشته تلاشهای زیادی توسط افراد دلسوز محیط زیست، در راستای ارتقاء و بالا بردن سطح حفاظتی مناطق و عرصه های این استان صورت گرفته، اما در مقابل افرادی به ظاهر دلسوز محیط زیست ولی ناآشنا با اقتصاد واقعی جامعه مخصوصا اقتصاد محیط زیستی، دیدگاهی مبنی بر عدم توجه به حفظ ارزشهای زیستی و استفاده بهینه، معقول و منطقی و پایدار از این عرصه ها داشته و از ارتقاء مناطق ممانعت و یا به نوعی برخی افراد به انحاء مختلف مبادرت به تخریب مناطق بصورت عمد یا غیر عمدکرده و زیانهای جبران ناپذیری به طبیعت استان به خصوص در مناطق شیرکوه، الموت وطارم سفلی و دشتهای مرکزی بوئین زهرا، عصمت اباد، اله اباد وارد می نمایند که در تقابل با اینهمه هجمه ها، حفاظت و صیانت از عرصه های محیط زیست توسط افراددلسوز زبانزد بوده، افرادی که شرح وظایف و بار تکلیفی که بر دوش آنهاست با حقوق و مزایایی که دریافت می کنند قابل مقایسه نیست. این استان دارای زیستگاه های متنوع شامل انواع گربه سانان با پراکنش مطلوب و جمعیتی قابل توجه و بی نظیر مانند جمعیت پلنگ ایرانی، خرس قهوه ای، سیاه گوش و گربه جنگلی و گونه های کل وبز و قوچ ومیش و آهو و سایر جانوران و پرندگان و خزندگان می باشد که تمامی اینها مرهون زحمات بی دریغ سربازان سبزپوش محیط زیست یعنی "محیط بانان" است. در پایان این حقیر نیز بعنوان یک محیط بان، یاد و خاطره محیط بانانی که در راه حفاظت از محیط زیست میهن عزیزمان سروجان باختند را گرامی میدارم.
 رتقاء مناطق ممانعت و یا به نوعی برخی افراد به انحاء مختلف مبادرت به تخریب مناطق بصورت عمد یا غیر عمدکرده و زیانهای جبران ناپذیری به طبیعت استان به خصوص در مناطق شیرکوه، الموت وطارم سفلی و دشتهای مرکزی بوئین زهرا، عصمت اباد، اله اباد وارد می نمایند که در تقابل با اینهمه هجمه ها، حفاظت و صیانت از عرصه های محیط زیست توسط افراددلسوز زبانزد بوده، افرادی که شرح وظایف و بار تکلیفی که بر دوش آنهاست با حقوق و مزایایی که دریافت می کنند قابل مقایسه نیست. این استان دارای زیستگاه های متنوع شامل انواع گربه سانان با پراکنش مطلوب و جمعیتی قابل توجه و بی نظیر مانند جمعیت پلنگ ایرانی، خرس قهوه ای، سیاه گوش و گربه جنگلی و گونه های کل وبز و قوچ ومیش و آهو و سایر جانوران و پرندگان و خزندگان می باشد که تمامی اینها مرهون زحمات بی دریغ سربازان سبزپوش محیط زیست یعنی "محیط بانان" است. در پایان این حقیر نیز بعنوان یک محیط بان، یاد و خاطره محیط بانانی که در راه حفاظت از محیط زیست میهن عزیزمان سروجان باختند را گرامی میدارم.