تالاب اوان - عکس : کریم محمدی

سيماي طبيعي منطقه الموت با چشم اندازهاي بسيار متنوع و بدیع موقعیت مناسبي را براي جلب گردشگران فراهم کرده است.

سیمای تالاب  اوان

سيماي طبيعي منطقه الموت با چشم اندازهاي بسيار متنوع و بدیع موقعیت مناسبي را براي جلب گردشگران فراهم کرده است. در این منطقه كوهستاني، درياچه اوان (Ovan) با متوسط ارتفاع 2081 متر از سطح دريا و در نزدیکی چشم اندازهاي طبیعی زيبا و آثار و قلاع تاریخی توانسته است سالانه پذیرای تعداد زيادي از علاقمندان به طبيعت و جلوه های باستان شناختی باشد. دریاچه اوان با حدود 7 هكتار مساحت به طور متوسط 95 روز از سال را در يخبندان سپری می کند و از چشمه هاي جوشان موجود در بستر درياچه تغذیه می شود. موقعيت جغرافيايي و زمين شناسي خاص درياچه اوان سبب شده است فون متنوعي در حوزه آبخيز آن زندگی كنند و از اين نظر در منطقه البرز غربي در زمره نقاط با ارزش زيست شناختی زیاد به حساب آيد. ماهی کپور و اردک ماهی از گونه هاي برجسته درياچه اوان هستند. در حوزه آبخيز اوان گونه های بز کوهی، گرگ، شغال، تشي، روباه و ... نیز زندگی می کنند. همچنین از ميان بيش از 520 گونه پرنده شناسایی شده در كشور دست کم 35 گونه از آنها در حوزه آبخيز این درياچه یافت می شوند. خوتكا، بلدرچين، تيهو، سارگپه، كوركور، كبك، دال، هما، آبچيلك، بالابان از آن جمله اند. ريواس، فرفيون و انواع سرخس، كنگر، گون، درمنه و ... نیز در زمره گونه هاي گياهي موجود در محدوده دریاچه اوان هستند. گياهان آبزي اوان نیز شامل جلبکها، نی، آلاله و گونه هايي است كه در فاصله 3 الي 8 متری حاشیه دریاچه وجود دارند و بيشه زاري از گياهان خانواده گرامينه و تيغاسه را به وجود آورده اند. اين محل ها زيستگاههاي مناسبي را براي پرندگان آبزي و كنار آبزي و همچنين لانه سازي و تخمگذاري برخی از پرندگان بومی و مهاجر را ایجاد است.

  1. موقعيت مكاني طرح :

درياچه اوان در مختصات جغرافيائي 28،36  شمالي  و 26،50 شرقي و ارتفاع 1811 متري از سطح دريا در حلقه چهار روستاي اوان ،‌ وربن ، زواردشت و زرآباد در منطقه رودبارالموت استان قزوين قرار دارد.اين درياچه از محيط خارجي خود آبي را به طور مستقيم دريافت نمي‌كند و تنها از آب چشمه‌هاي موجود در كف درياچه تغذيه مي‌شود. درياچه اوان به شكل حفره‌اي است و عميق‌ترين بخش آن به عمق 7.5 متر در جنوب غربی آن واقع شده است . مساحت درياچه اوان بدون حاشيه مرطوب 7 هكتار و با احتساب حاشيه مرطوب آن از روي نقشه حدود 9 هكتار مساحي شده است. در تقسيمات كشوري ، درياچه اوان در شهر و دهستان معلم كلايه از توابع بخش رودبار الموت شهرستان و استان قزوين قرار دارد.

3. وضعيت موجود محيط بيولوژيكي :

الف) رويش هاي گياهي :

رويش هاي گياهي منطقه طرح داراي تنوع قابل ملاحظه اي از پوشش درختي و درختچه اي تا پوشش علفي – مرتعي  مي باشد. از انواع پوشش درختي – درختچه اي در دامنه هاي پائين مي توان  به ارس ، زالزالك ، ازگيل ، سيب وحشي ، آلوچه وحشي ، فندوق ، گردو ، انار وحشي ، انجير وحشي ، سقز و بنه اشاره نمود .علاوه بر اين وجود مراتع وسيع در منطقه به دليل شرايط كوهستاني و شيب تند از وضعيت مطلوبي به لحاظ چراي دام و دامداري برخوردار نمي باشد .

گونه هاي مرتعي :

پوشش علفي و مرتعي منطقه در اكثر نقاط از مراتع درجه يك و دو بوده  و اگرچه در بعضي مناطق نيز مراتع تخريب يافته را شامل مي شود ، با اين حال مي توان گفت كه اينگونه  پوشش

گياهي در منطقه از تنوع بالائي برخوردار بوده و بيشتر گونه هاي آنرا خانواده لگومینوزه ها ، گرامينه ها و گراسها تشكيل مي دهند .

        جدول (1) مهمترين گونه هاي مرتعی پیرامون درياچه

شماره

1

2

3

4

5

6

نام فارسي

جو

سرخس

ترشك

كنگر

جاشير

ريواس

نام علمي

Bromus inermis

Pteris cretica

Rumex pulcher

Gundelia tournefortii

Prangus ferulacea

Rheum ribes

گونه هاي آبزي :

گياهان آبزي منطقه در فاصله اي به عرض 3 الي 8 متر در داخل و اطراف حاشيه درياچه پراكنده اند و بيشتر شامل گياهان خانواده گراينه و تيغاسه مي باشند . گياهان آبزي پيرامون درياچه اوان شامل ني ، آلاله و جلبك ها هستند.

جدول (2) مهمترين گونه هاي گياهي حاشيه درياچه

شماره

1

2

3

4

نام فارسي

ني

جلبك

آلاله سه برگ

سجعه

نام علمي

Phragmites

Chara

Ranuncolus trichophillus

Potamogeton crispus

گونه هاي گياهي با ارزش ويژه :

گونه هاي گياهي با ارزش ويژه در منطقه طرح شامل گياهان داروئي مي باشند و مهمترين آنها عبارت از آويشن ،چاي كوهي ، گاوزبان ، ختمي ، گل بنفشه ، شيرين بيان ، بومادران ، پرسياوشان ، بارهنگ ، مريم نخودي زيره ، گلپر ، كاكوتي ، ريواس و پنيرك هستند.

جدول( 3) مهمترين گونه هاي با ارزش داروئي

شماره

نام فارسي

نام علمي

1

آويشن

Thymus kotschyana

2

چاي كوهي

Stachys sp

3

گل بنفشه

Viole Occulta

4

گاو زبان

Echium ammoenum

5

شيرين بيان

Glycyrrhiza aspera

6

بومادران

Achillae citrina

7

گلپر

Heracleum SP

8

كاكوتي

Ziziphora SP

ب)حيات وحش :

موقعيت جغرافيائي ، توپوگرافيك و زمين شناسي منطقه طرح سبب گرديده است كه فون جانوري متنوعي در آنجا زيست كنند و بدين لحاظ منطقه طرح از نقاط با ارزش زيستي البرز مركزي به شمار مي آيد . 

آبزيان :

- پلانكتون ها :

بررسي هاي به عمل آمده حاكي از ضعف جمعيت پلانكتون هاي جانوري درياچه به لحاظ كمي و كيفي مي باشد ،" پلانكتونهاي شناسائي شده به جنس Dophnia از رده Cladocera و همچنين جنس Cyclops  از رده Copepoda تعلق داشتند".

- ماهيان :

به طور كلي ماهيان موجود در آب درياچه شامل سياه ماهي apoat caapoat )  ( ، قزل آلاي رنگين كمان( Onchrynchus mykiss ) و اردك ماهي( Eeox lucius ) مي باشند كاهش جمعيت گونه اخير به عنوان شاخصي براي كمبود مواد غذائي درياچه كاملا مشخص است .

-دوزيستان :

دوزيستان شناسائي شده در منطقه  طرح  شامل سمندر تاجدار ، قورباغه درختي ، وزغ معمولي و قورباغه مردابي مي باشد .

جدول (4) مهمترین پرندگان منطقه

رديف

نام فارسي

نام علمي

بومي

مهاجر

عبوري

جوجه آور

1

اردك سر سبز

Anoas platyrhynchos

*

*

2

خوتكا

Anas creeca

*

3

حواصيل خاكستري

Ardea eiherea

*

4

اگرت بزرگ

Agreta alba

*

5

چنگر

Fulica atra

*

*

6

كاكائي

Larus Sp

*

7

پرستوي دريائي

Gelocholidonhilotie

*

8

بلدرچين

Coturnix coturnix

*

9

تيهو

Ammoperdix griseogularis

*

10

كبك دري

Tetrrogallass capius

*

11

كبك معمولي

Alecloris chukar

*

12

كبك چپل

Perdix perdix

*

13

سارگپه

Buteo buteo

*

14

كور كور

Miluas miyrans

*

15

دليجه

Falco tinnuculus

*

16

عقاب دوبرار

Hieraetus fasciatus

*

17

هما

Gypaetus barbatuo

*

18

دال

Gyps falwus

*

*

19

بالابان

Faleo cherrug

*

*

20

هدهد

Upupa apops

*

*

21

جغد كوچك

Alhene noetuo

*

22

گنجشك معمولي

Passer domesticus

*

*

23

دم جنبانك ابلق

Motacilla alba

24

آبچليك خالدار

Trinya ochropus

*

25

آبچيلك تالابي

T. stagnatilis

*

26

گنجشك كوهي

Patronia petronia

*

*

27

سيسك نقابدار

Sylvia althaea

*

*

*

28

كمر كلي كوچك

Sittenemayer

*

29

كبوتر چاهي

Columba livia

*

*

30

زاغي

Pica pica

*

*

31

سينه سرخ

Erithacus rubecula

*

32

بلبل

Lucinios megarhynchos

*

*

33

سار

Sturnus vulgaris

*

*

34

گنجشك سينه سياه

Passer hispaniolensis

*

خزندگان :

بيشترين خزندگان شناسائي شده در منطقه  طرح  شامل لاك پشت خزري ، مار آبي ، كور مار، اگاماي صخره اي ، اگاماي سفيد ، لاك پشت افغاني ، گرزه مار ، افعي البرزي ، افعي زنجاني ، مار آتشي و مار شتر مي باشند.

پستانداران :

بيشترين پستانداران شناسائي شده در منطقه  طرح  شامل كل و بز ، موش صحرائي ، تشي ، گرگ ، شغال ، روباه معمولي ، خفاش بالدار ، پلنگ و خوك وحشي مي باشند.

معرفی طرح احیاء و حفاظت تالابهای کشور- حفظ و احیاء تالاب اوان طرح 40401204

پروژه احیای تالاب اوان استان قزوین از  طرح ملی حفاظت واحیای تالاب های منتخب در معرض خطر کشور در سال 1392 مصوب و در سال 1393 آغاز گردید.


نظر شما
نام
پست الكترونيک
وب سایت
متنی که در تصویر می بینید عینا تایپ نمایید
نظر
نسخه قابل چاپ